Salmanasar III z Asyrii walczył z przymierzem królów pod Karkar nad Orontesem, w Syrii. Jego napis na monolicie z Kurkh, dziś w British Museum, wymienia „Achaba Izraelitę” z 2000 rydwanów i 10 000 żołnierzy. Salmanasar ogłosił zwycięstwo, ale przez lata nie posunął się dalej.
Encyklopedia › W tym samym czasie na świecie
W Biblii · ok. 860 p.n.e. · Góra Karmel
Eliasz na górze Karmel
Za dni króla Achaba Eliasz rzuca wyzwanie prorokom Baala na górze Karmel, wznoszącej się nad wybrzeżem Morza Śródziemnego.
1 Krl 18:20–40
Achab posłał więc po wszystkich synów Izraela i zgromadził proroków na górze Karmel. Wtedy Eliasz zbliżył się do całego ludu i powiedział: Jak długo będziecie się wahać między dwoma zdaniami? Jeśli PAN jest Bogiem, idźcie za nim, a jeśli Baal, idźcie za nim. A lud nie odpowiedział mu ani słowa. Wtedy Eliasz powiedział do ludu: Tylko ja sam pozostałem jako prorok PANA; a proroków Baala jest czterystu pięćdziesięciu. Niech nam dadzą dwa cielce. Niech wybiorą sobie jednego cielca, porąbią go na części i położą na drwach, ale ognia niech nie podkładają. Ja również przygotuję drugiego cielca i położę na drwach, ale ognia nie podłożę. Potem wzywajcie imienia swoich bogów, a ja wezwę imienia PANA. A ten Bóg, który odpowie ogniem, niech będzie Bogiem. Cały lud odpowiedział: Dobre jest to, co powiedziałeś. Eliasz powiedział więc do proroków Baala: Wybierzcie sobie jednego cielca i przygotujcie go pierwsi, bo was jest więcej. Wzywajcie imienia swoich bogów, ale ognia nie podkładajcie. Wzięli więc cielca, którego im dał, a gdy go przygotowali, wzywali imienia Baala, od poranka aż do południa, mówiąc: O Baalu, wysłuchaj nas! Ale nie było głosu ani odpowiedzi. I podskakiwali wokół ołtarza, który zrobili. A gdy nastało południe, Eliasz naśmiewał się z nich, mówiąc: Wołajcie głośniej, przecież to jest bóg, ale może tylko zamyślił się albo jest zajęty, albo też może jest w drodze, albo może śpi i musi się obudzić. Wołali więc głośno i nacinali się według swego zwyczaju nożami i włóczniami, aż krew z nich tryskała. I kiedy minęło południe, oni dalej prorokowali aż do czasu składania ofiary z pokarmów, ale nie było głosu ani odpowiedzi, ani znaku uwagi. Wtedy Eliasz powiedział do całego ludu: Zbliżcie się do mnie. Cały lud zbliżył się więc do niego. On wtedy naprawił zburzony ołtarz PANA. Potem Eliasz wziął dwanaście kamieni, według liczby pokoleń synów Jakuba, do którego doszło słowo PANA: Izrael będzie twoje imię. I z tych kamieni zbudował ołtarz w imię PANA, i wykopał wokół ołtarza rów zdolny pomieścić dwie miary zboża. Potem ułożył drwa, porąbał cielca na części i położył go na drwach. Następnie powiedział: Napełnijcie wodą cztery wiadra i wylejcie ją na ofiarę całopalną i na drwa. I powiedział: Powtórzcie to. I powtórzyli. Potem powiedział: Zróbcie to trzeci raz. I zrobili to po raz trzeci. I woda spłynęła dokoła ołtarza. I napełniono wodą także rów. A gdy nadszedł czas składania ofiary z pokarmów, prorok Eliasz zbliżył się i powiedział: PANIE, Boże Abrahama, Izaaka i Izraela, niech dziś poznają, że ty jesteś Bogiem w Izraelu, a ja twoim sługą, i że na twoje słowo uczyniłem to wszystko. Wysłuchaj mnie, PANIE, wysłuchaj mnie, aby ten lud poznał, że ty, PANIE, jesteś Bogiem i że ty z powrotem nawróciłeś jego serca. Wtedy spadł ogień PANA i pochłonął ofiarę całopalną i drwa, i kamienie, i proch. A wodę, która była w rowie, wysuszył. Kiedy cały lud to zobaczył, wszyscy upadli na twarz i mówili: PAN jest Bogiem! PAN jest Bogiem! Wtedy Eliasz powiedział do nich: Chwytajcie proroków Baala, niech żaden z nich nie ujdzie. I schwytano ich. A Eliasz sprowadził ich do potoku Kiszon i tam ich zabił.W tym czasie na świecie
Spór Eliasza na górze Karmel rozgrywa się za panowania Achaba, króla Izraela (ok. 874–853 p.n.e.). Achab jest pierwszym królem Izraela wymienionym w tekście spoza Biblii: asyryjski napis wylicza jego rydwany w bitwie pod Karkar. Oto świat połowy IX wieku p.n.e.
Mezopotamia i Bliski WschódAchab pod Karkar853 p.n.e.
Mezopotamia i Bliski WschódKamień króla Moabuok. 840 p.n.e.
Król Moabu Mesza postawił w Dibon kamień opowiadający, jak Omri, król Izraela, i jego syn uciskali Moab i jak on go wyzwolił. O wojnie z Meszą od strony Izraela opowiada 2 Księga Królewska 3. Kamień jest w Luwrze.
Gdzie indziejKartagina814 p.n.e. (data tradycyjna)
Według tradycji osadnicy z Tyru pod wodzą księżniczki Elissy, lepiej znanej jako Dydona, założyli w 814 roku p.n.e. Kartaginę na terenie dzisiejszej Tunezji. Żona Achaba, Jezabel, pochodziła z tego samego fenickiego wybrzeża: była córką Etbaala, króla Sydończyków (1 Księga Królewska 16,31).
Grecja i RzymCeramika geometrycznaok. 900–700 p.n.e.
W Atenach garncarze malowali wazy pasami meandrów, zygzaków i kół, a później małymi postaciami żałobników, koni i rydwanów. Wielkie wazy w tym stylu stały nad grobami jako ich znaki.
EgiptDzban faraona w Samariipanował ok. 872–837 p.n.e.
Egiptem rządzili królowie pochodzenia libijskiego z Tanis i Bubastis. Osorkon II zbudował salę świąteczną w świątyni w Bubastis; fragment alabastrowego dzbana z jego imieniem znaleziono w pałacu królewskim w Samarii, gdzie panował Achab.
ChinyPierwsza dokładna data w Chinach841 p.n.e.
Mieszkańcy stolicy Zhou powstali przeciw okrutnemu królowi Li i wygnali go. Od tego roku historyk Sima Qian zaczyna swoje roczne tablice historii Chin; to pierwsza dokładna data w chińskich zapiskach.
AmerykaŚwiątynia w Chavínok. 900–200 p.n.e.
Wysoko w Andach Peru mieszkańcy Chavín de Huántar zbudowali kamienną świątynię z ciemnymi galeriami w środku i rzeźbionymi głowami groźnych stworzeń na zewnętrznych murach; przybywali do niej pielgrzymi z daleka.
