De Bijbel in de kunst · 2 Samuël

Nathan vermaant David

Rembrandt · 1650–55
The Met, New York

Rembrandt maakte deze snelle pentekening in bruine inkt in het begin van de jaren 1650 in Amsterdam; zij is ongeveer 25 centimeter breed. Hij tekende veel bijbelse taferelen zoals dit, snel en als studie in plaats van voor de verkoop, met maar een paar streken voor de kamer.

Links zit een oude man in een mantel met kap en praat, één hand geheven. Tegenover hem, op de rand van een bed met gordijnen, laat een koning met een kleine kroon op zijn tulband zijn hoofd op zijn hand rusten en luistert.

Uit de tekst

“De HEERE zond Nathan tot David” (2 Samuël 12:1)
Nathan vertelt het verhaal van de rijke en de arme man (2 Samuël 12:1–4)
“Gij zijt die man!” (2 Samuël 12:7)

Van de kunstenaar

Een rustig gesprek, zittend in Davids slaapkamer
David met een tulband met een kleine kroon, als een oosterse koning uit Rembrandts verbeelding
Een zwaar bed met gordijnen, getekend in losse zigzaglijnen

Details

Nathan

Een oude man in een mantel met kap zit en spreekt.

Een geheven hand

Nathans hand is geheven terwijl hij praat.

David

Een koning met een kleine kroon op zijn tulband laat zijn hoofd op zijn hand rusten.

Het bed

Een bed met gordijnen, in een paar losse streken geschetst.

Rembrandt (Rembrandt van Rijn), Dutch, 1606–1669. The Metropolitan Museum of Art, New York (H. O. Havemeyer Collection, Bequest of Mrs. H. O. Havemeyer, 1929; acc. 29.100.934) · Pen and brown ink, heightened with white gouache · Public Domain — The Met Open Access (CC0). The Met Collection API record: "isPublicDomain": true; The Met marks such works on its website "with the Creative Commons Zero (CC0) icon".

De verzen

2 Sam 12:1–13En de HEERE zond Nathan tot David. Als die tot hem inkwam, zeide hij tot hem: Er waren twee mannen in een stad, de een rijk en de ander arm. De rijke had zeer veel schapen en runderen. Maar de arme had gans niet dan een enig klein ooilam, dat hij gekocht had, en had het gevoed, dat het groot geworden was bij hem, en bij zijn kinderen tegelijk; het at van zijn bete, en dronk van zijn beker, en sliep in zijn schoot, en het was hem als een dochter. Toen nu den rijken man een wandelaar overkwam, verschoonde hij te nemen van zijn schapen en van zijn runderen, om voor den reizenden man, die tot hem gekomen was, wat te bereiden; en hij nam des armen mans ooilam, en bereidde dat voor den man, die tot hem gekomen was. Toen ontstak Davids toorn zeer tegen dien man; en hij zeide tot Nathan: Zo waarachtig als de HEERE leeft, de man, die dat gedaan heeft, is een kind des doods! En dat ooilam zal hij viervoudig wedergeven, daarom dat hij deze zaak gedaan, en omdat hij niet verschoond heeft. Toen zeide Nathan tot David: Gij zijt die man! Zo zegt de HEERE, de God Israels: Ik heb u ten koning gezalfd over Israel, en Ik heb u uit Sauls hand gered; En Ik heb u uws heren huis gegeven, daartoe uws heren vrouwen in uw schoot, ja, Ik heb u het huis van Israel en Juda gegeven; en indien het weinig is, Ik zou u alzulks en alzulks daartoe doen. Waarom hebt gij dan het woord des HEEREN veracht, doende wat kwaad is in Zijn ogen? Gij hebt Uria, den Hethiet, met het zwaard verslagen, en zijn huisvrouw hebt gij u ter vrouwe genomen; en hem hebt gij met het zwaard van de kinderen Ammons doodgeslagen. Nu dan, het zwaard zal van uw huis niet afwijken tot in eeuwigheid; daarom dat gij Mij veracht hebt, en de huisvrouw van Uria, den Hethiet, genomen hebt, dat zij u ter vrouwe zij. Zo zegt de HEERE: Zie, Ik zal kwaad over u verwekken uit uw huis, en zal uw vrouwen nemen voor uw ogen, en zal haar aan uw naaste geven; die zal bij uw vrouwen liggen, voor de ogen dezer zon. Want gij hebt het in het verborgen gedaan; maar Ik zal deze zaak doen voor gans Israel, en voor de zon. Toen zeide David tot Nathan: Ik heb gezondigd tegen den HEERE! En Nathan zeide tot David: De HEERE heeft ook uw zonde weggenomen, gij zult niet sterven.

Bekijk het op de site van het museum