Kusufi da sararin sama mai duhu

Kusufin rana da na wata sun firgita duniyar dā, inda ake ɗaukansu alamu na abin da zai faru; Irmiya ya ce wa Isra’ila kada su “razana game da alamun sararin sama” (Irmiya 10:2). Marubutan Babilon sun rubuta su tsawon ƙarnoni. Littafi Mai Tsarki bai taɓa kwatanta kusufi kai tsaye ba, amma annabawa sun yi maganar rana tana fāɗuwa da tsakar rana (Amos 8:9) da wata da ya zama “jini” (Yowel 2:31), kamar yadda wata da inuwar duniya ta rufe gaba ɗaya yakan yi ja mara haske. Bisa ga wani ra’ayi, irin waɗannan hotuna sun fito ne daga kusufi; bisa ga wani kuma, daga iska mai zafi ta hamada, wadda ƙurarta take iya duhunta rana.

Wani kusufi yana da muhimmanci ƙwarai wajen sa dati. Assuriyawa sukan sa wa kowace shekara sunan wani jami’i, jerinsu kuma ya ambaci kusufin rana a shekarar Bur-Sagale, a watan Simanu. Masanan taurari sun lissafta shi kusufin 15 ga Yuni 763 K.H. Da aka tabbatar da wannan shekara, jerin Assuriya daga kimanin 891 zuwa 648 K.H. ya zauna a wurinsa, kuma ta wurin rubuce-rubucen Assuriya da suka ambaci sarakunan Isra’ila, kamar Ahab da Yehu, kwanakin sarakunan Isra’ila da Yahuda da yawa ma suka zauna a wurinsu. Amos ya yi annabci a mulkin Yerobowam II (Amos 1:1), wasu masana kuma suna danganta duhunsa na tsakar rana da wannan kusufi; wasu suna shakka.