Các cuộn sách Biển Chết

Vào mùa đông 1946–47, những người chăn chiên Bedouin gần Wadi Qumran, bên bờ tây bắc Biển Chết, tìm thấy những cuộn sách cổ cất trong các vò cao trong một hang đá. Trong mười năm sau đó, hàng trăm hang động được lục soát; mười một hang gần Qumran cho ra hàng chục nghìn mảnh từ hàng trăm bản chép tay, phần lớn trên da thuộc. Cất giữ giấy tờ trong vò đất là một tập quán xưa (Giê-rê-mi 32:14). Những cuộn sách từ hang thứ nhất, trong đó có một sách Ê-sai trọn vẹn, ngày nay được trưng bày tại Đền Sách (Shrine of the Book) ở Giê-ru-sa-lem.

Các cuộn sách được chép trong khoảng từ thế kỷ III TCN đến thế kỷ I SCN và được giấu đi trước khi người Rô-ma phá hủy nơi ấy, khoảng năm 68 SCN. Trước phát hiện này, các bản chép tay Kinh Thánh Hê-bơ-rơ cổ nhất được biết đến có niên đại khoảng năm 900 SCN, nên các cuộn sách này cổ hơn chừng một nghìn năm. Mọi sách của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ đều có mặt, trừ Ê-xơ-tê; Thi Thiên, Phục Truyền Luật Lệ Ký và Ê-sai xuất hiện nhiều nhất. Nhiều bản văn Kinh Thánh gần với bản văn Masorete; những bản khác gần với bản Bảy Mươi hay Ngũ Kinh Sa-ma-ri. Các hang còn chứa những mảnh sách Tô-bít và Sirach, có trong Kinh Thánh của Chính Thống giáo và Công giáo, sách Hê-nóc và sách Jubilees, một bài chú giải sách Ha-ba-cúc và các luật lệ, thánh ca riêng của cộng đồng ấy.