Aszurbanipal, ostatni wielki król Asyrii, zgromadził w Niniwie dziesiątki tysięcy glinianych tabliczek, wśród nich Epos o Gilgameszu z opowieścią o potopie. Zasypane, gdy miasto spłonęło w 612 roku p.n.e., przetrwały, aż odkopano je w połowie XIX wieku.
Encyklopedia › W tym samym czasie na świecie
W Biblii · ok. 622 p.n.e. · Jerozolima
Reforma Jozjasza
Gdy w świątyni zostaje znaleziona księga Prawa, król Jozjasz odczytuje ją ludowi i usuwa bożki z Judy.
2 Krl 23:1–25
Wtedy król posłał, aby zebrali się wokół niego wszyscy starsi Judy i Jerozolimy. Następnie król udał się do domu PANA, a wraz z nim wszyscy mężczyźni Judy, wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, kapłani, prorocy oraz cały lud – od najmniejszych do największych. I czytał do ich uszu wszystkie słowa księgi przymierza, którą znaleziono w domu PANA. Potem król stanął przy kolumnie i zawarł przymierze przed PANEM, że będą szli za PANEM i będą przestrzegać jego przykazań, świadectw i nakazów z całego serca i całą duszą i wypełniać słowa przymierza, które zostały napisane w tej księdze. I cały lud przystąpił do przymierza. Wtedy król nakazał najwyższemu kapłanowi Chilkiaszowi, kapłanom drugiego rzędu i stróżom progu wynieść ze świątyni PANA wszystkie przedmioty wykonane dla Baala, do gaju i dla całego zastępu niebieskiego. I spalił je poza Jerozolimą na polu Cedronu, i zaniósł ich popiół do Betel. Zwolnił też z urzędu bałwochwalczych kapłanów, których ustanowili królowie Judy, aby palili kadzidło na wyżynach w miastach Judy i w okolicach Jerozolimy, oraz tych, którzy palili kadzidło Baalowi, słońcu, księżycowi, planetom i całemu zastępowi niebieskiemu. Wyniósł gaj z domu PANA poza Jerozolimę, do potoku Cedron, i spalił go przy potoku Cedron, starł go na proch i rozrzucił na grobach synów ludu. Zburzył też domy Sodomitów, które znajdowały się przy domu PANA, gdzie kobiety tkały zasłony do gaju. I zwołał wszystkich kapłanów z miast Judy, i splugawił wyżyny, na których kapłani palili kadzidło, od Geba aż do Beer-Szeby, i zburzył wyżyny przy bramach znajdujących się u wejścia bramy Jozuego, namiestnika miasta, po lewej stronie, gdy się wchodzi przez bramę miejską. Jednakże kapłani wyżyn nie przystąpili do ołtarza PANA w Jerozolimie, ale mogli jeść przaśne chleby wśród swoich braci. Splugawił również Tofet, które było w dolinie syna Hinnom, aby nikt więcej nie przeprowadził swego syna ani córki przez ogień ku czci Molocha. Usunął też konie, które królowie Judy poświęcili słońcu u wejścia do domu PANA, obok komnaty dworzanina Natanmeleka, która była na przedmieściu, a rydwany słońca spalił ogniem. Król zburzył także ołtarze, które znajdowały się na dachu górnej komnaty Achaza, zbudowane przez królów Judy, oraz ołtarze, które uczynił Manasses w obu dziedzińcach domu PANA. Usunął je stamtąd i wrzucił ich proch do potoku Cedron. Król splugawił wyżyny, które stały przed Jerozolimą po prawej stronie Góry Zatracenia i które zbudował Salomon, król Izraela, dla Asztarty, obrzydliwości Sydończyków, dla Kemosza, obrzydliwości Moabitów, i dla Milkoma, obrzydliwości synów Ammona. I pokruszył posągi, powycinał gaje, a ich miejsca napełnił kośćmi ludzkimi. Ponadto ołtarz, który był w Betel, i wyżynę uczynioną przez Jeroboama, syna Nebata, który przywiódł Izraela do grzechu – także ten ołtarz i wyżynę zburzył. Spalił wyżynę, starł na proch i spalił gaj. A gdy Jozjasz odwrócił się, zobaczył groby, które były tam na górze. Posłał i zabrał kości z tych grobów, i spalił je na ołtarzu, plugawiąc go zgodnie ze słowem PANA wygłoszonym przez męża Bożego, który wypowiedział te rzeczy. I zapytał: Co to za napis, który widzę? Ludzie z tego miasta odpowiedzieli: To grób męża Bożego, który przyszedł z Judy i zapowiedział rzeczy, które wykonałeś nad ołtarzem w Betel. Wtedy powiedział: Zostawcie go, niech nikt nie rusza jego kości. Pozostawiono więc jego kości wraz z kośćmi proroka, który przybył z Samarii. Jozjasz usunął też wszystkie świątynie na wyżynach, które były w miastach Samarii zbudowanych przez królów Izraela, aby drażnić PANA. Postąpił z nimi tak samo, jak uczynił w Betel. Pozabijał także wszystkich kapłanów wyżyn, którzy tam byli przy ołtarzach, i spalił na nich ludzkie kości. Potem wrócił do Jerozolimy. I król nakazał całemu ludowi: Obchodźcie święto Paschy dla PANA, waszego Boga, tak jak jest napisane w księdze tego przymierza. Takiej Paschy nie obchodzono od czasów sędziów, którzy sądzili Izraela, i przez wszystkie dni królów Izraela i królów Judy. Dopiero w osiemnastym roku króla Jozjasza obchodzono taką Paschę dla PANA w Jerozolimie. Jozjasz usunął również czarowników, wróżbiarzy, posągi, bożki i wszystkie obrzydliwości, które widziano w ziemi Judy i w Jerozolimie, aby wypełnić słowa prawa napisane w księdze, którą znalazł kapłan Chilkiasz w domu PANA. I nie było przed nim króla podobnego do niego, który by wrócił do PANA z całego swego serca, całą swoją duszą i z całej swojej siły, według całego Prawa Mojżesza, i po nim nie powstał nikt jemu podobny.W tym czasie na świecie
W osiemnastym roku króla Jozjasza, około 622 roku p.n.e., w świątyni w Jerozolimie znaleziono księgę Prawa (2 Księga Królewska 22,8). W tych samych latach Asyria, która przez trzy stulecia panowała na Bliskim Wschodzie, rozpadała się; jej stolica, Niniwa, upadła w 612 roku p.n.e. Oto świat późnego VII wieku p.n.e.
Mezopotamia i Bliski WschódBiblioteka Aszurbanipalapanował 669 – ok. 631 p.n.e.
Mezopotamia i Bliski WschódUpadek Niniwy612 p.n.e.
Babilończycy pod wodzą Nabopolassara i Medowie oblegli Niniwę i zdobyli ją po trzech miesiącach. Babilońska kronika zapisuje ten rok; w ciągu kilku lat imperium asyryjskie przestało istnieć.
Grecja i RzymPrawa Drakonaok. 621 p.n.e.
W Atenach Drakon po raz pierwszy spisał prawa miasta, aby sędziowie nie mogli już rozstrzygać tylko według zwyczaju. Były tak surowe, że „drakoński” do dziś znaczy „bardzo surowy”.
EgiptPsammetyk I jednoczy Egiptpanował 664–610 p.n.e.
Psammetyk I, książę z Sais w delcie, uwolnił Egipt spod władzy Asyrii i ponownie zjednoczył kraj. Najmował żołnierzy greckich i karyjskich, a greccy kupcy wkrótce osiedlili się w Naukratis, nad jednym z ramion Nilu.
ChinyPierwszy hegemonrządził 685–643 p.n.e.
Książę Huan z Qi, kierowany przez swego ministra Guan Zhonga, uczynił Qi najsilniejszym państwem Chin i został pierwszym z „hegemonów”, którzy utrzymywali porządek wśród rywalizujących państw w imieniu słabego króla Zhou.
Europa Wschodnia i stepGrecy na wyspie Berezańok. 645 p.n.e.
Na małej wyspie Berezań, w pobliżu ujścia Dniepru i Bohu, Grecy z Miletu założyli pierwszą grecką osadę na północnym wybrzeżu Morza Czarnego.
