Samson i Dalila — Lucas Cranach Starszy

Samson i Dalila

Lucas Cranach Starszy · ca. 1528–30
Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork

Lucas Cranach Starszy, malarz nadworny elektorów saskich w Wittenberdze, namalował tę małą deskę około 1528–1530 roku. Jego warsztat wykonał wiele obrazów kobiet, które przechytrzają silnych mężczyzn – był to wówczas ulubiony temat w Niemczech.

Pod jabłonią Samson śpi z głową na kolanach Dalili. Ona spokojnie unosi kosmyk jego włosów i obcina go małymi nożycami, a z krzaków za nimi wyglądają żołnierze w zbrojach. W oddali na turni stoi zamek.

Z tekstu

Samson uśpiony na kolanach Dalili (Księga Sędziów 16,19)

Obcinanie jego włosów (Księga Sędziów 16,19)

Filistyni czający się w pobliżu (Księga Sędziów 16,9)

Ośla szczęka z jego wcześniejszej walki (Księga Sędziów 15,15)

Od artysty

Dalila sama obcina włosy – w tekście wzywa do tego mężczyznę

Scena na dworze, pod jabłonią, a nie w jej domu

Dalila w czerwonym aksamicie i złotej siateczce na włosach, żołnierze w niemieckich zbrojach z czasów Cranacha

Niemiecki zamek na skalistym wzgórzu

Szczegóły

Dalila

W czerwonym aksamicie i złotej siateczce na włosach pochyla się nad nim.

Nożyce

Małe nożyce obcinają kosmyk jego włosów.

W krzakach

Żołnierze w stalowych zbrojach, jeden w czerwonym kapeluszu, wyglądają zza żywopłotu.

Zamek

Zamek z wieżami na skalistym wzgórzu.

Szczęka

Ośla szczęka leży na trawie przy stopie Samsona.

Lucas Cranach the Elder, German, Kronach 1472–1553 Weimar. The Metropolitan Museum of Art, New York (Bequest of Joan Whitney Payson, 1975; acc. 1976.201.11) · Oil on beech · Public Domain — The Met Open Access (CC0). The Met Collection API record: "isPublicDomain": true; The Met marks such works on its website "with the Creative Commons Zero (CC0) icon".

Wersety

Sdz 16:15–20Znowu powiedziała do niego: Jak możesz mówić: Kocham cię, skoro twoje serce nie jest ze mną. Już trzykrotnie mnie oszukałeś i nie powiedziałeś mi, w czym tkwi twoja wielka siła. A gdy mu się tak naprzykrzała słowami każdego dnia i naciskała na niego tak, że jego dusza zmęczyła się na śmierć; Wtedy otworzył przed nią całe swoje serce i powiedział jej: Brzytwa nigdy nie dotknęła mojej głowy, bo jestem nazirejczykiem dla Boga już z łona mojej matki. Jeśli zostanę ogolony, odejdzie ode mnie moja siła, osłabnę i będę jak każdy inny człowiek. A gdy Dalila spostrzegła, że otworzył przed nią całe swoje serce, wezwała książąt Filistynów, mówiąc: Przyjdźcie raz jeszcze, gdyż otworzył przede mną całe swoje serce. Przyszli więc do niej książęta Filistynów, niosąc srebro w rękach. Wtedy uśpiła go na swoich kolanach, przywołała pewnego człowieka i kazała zgolić siedem pasm jego głowy; potem zaczęła go gnębić, a jego siła odeszła od niego. I powiedziała: Filistyni nad tobą, Samsonie! A gdy się obudził ze snu, powiedział: Wyjdę jak poprzednio i otrząsnę się. Lecz nie wiedział, że PAN odstąpił od niego.