Synagoge

De synagoge was een plaats van samenkomst waar Joden bijeenkwamen om de wet te lezen en te bestuderen en om te bidden. Hoe en wanneer zij ontstond, is niet bekend. Volgens de ene opvatting ontstond zij tijdens de Babylonische ballingschap, toen er geen tempel was; volgens een andere later, onder Joden die in de Griekse tijd ver van Jeruzalem woonden. Het eerste zekere bewijs komt uit Egypte in de 3e eeuw v.Chr.: inscripties die een “gebedsplaats” wijden – het begrip dat Handelingen bij Filippi gebruikt, in de Statenvertaling “waar het gebed placht te geschieden” (Handelingen 16:13). In Nehemia 8, waar Ezra de wet voorleest en de Levieten haar uitleggen, zien geleerden de elementen van de latere lezing in de synagoge.

In de 1e eeuw n.Chr. waren er synagogen in heel Galilea, Judea en de Romeinse wereld. Die van Gamla, Magdala en Masada die zijn opgegraven, zijn eenvoudige zalen met getrapte banken langs de muren. Een inscriptie uit Jeruzalem, waarschijnlijk van vóór 70 n.Chr., vertelt van een synagoge die een priester met de naam Theodotus liet bouwen voor het lezen van de wet en het onderwijzen van de geboden, met gastenkamers voor bezoekers. Op de sabbat werden de wet en de profeten gelezen, en een geschikte man kon worden uitgenodigd om te spreken (Handelingen 13:15). Een overste van de synagoge zorgde voor de orde, en een dienaar bewaarde de rollen (Lukas 4:20).