De opdracht in de tempel: de liggende prent

Rembrandt · c. 1639
National Gallery of Art, Washington

Rembrandt etste dit brede tempeltafereel rond 1639, zo’n vijftien jaar voor zijn Opdracht in de “donkere manier”, die bij hetzelfde vers staat. Hier valt het licht vrij over een heldere vloer en een volle hal; de latere prent is bijna geheel schaduw.

Simeon knielt met het Kind in zijn armen, de ouders dichtbij, terwijl een oude vrouw met een staf — de profetes Anna — onder een uitbarsting van licht staat.

Uit de tekst

“Zo nam hij Hetzelve in zijn armen, en loofde God” (Lukas 2:28)

Anna, een profetesse, “tot groten ouderdom gekomen”, “dewelke niet week uit den tempel” (Lukas 2:36–37)

Van de kunstenaar

Een duif in een krans van stralen — het gebruikelijke teken van schilders voor de Heilige Geest, Die Lukas hier noemt (Lukas 2:25–27)

Een enorme, hoge hal met biddenden ver achterin

Een hond die links op de trede zit

Details

Simeon

De oude man knielt op de vloer met het Kind in zijn armen.

Anna

Een gesluierde oude vrouw staat geleund op een staf.

De duif

Een kleine duif in een krans van stralen schijnt boven de groep.

De hond

Een hond zit op de trede, van alles afgewend.

Rembrandt van Rijn, Dutch, 1606–1669. National Gallery of Art, Washington (Rosenwald Collection, 1943.3.7103) · Etching and drypoint · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Luc 2:25–28En ziet, er was een mens te Jeruzalem, wiens naam was Simeon; en deze mens was rechtvaardig en godvrezende; verwachtende de vertroosting Israels, en de Heilige Geest was op hem. En hem was een Goddelijke openbaring gedaan door den Heiligen Geest, dat hij den dood niet zien zoude, eer hij den Christus des Heeren zou zien. En hij kwam door den Geest in den tempel. En als de ouders het Kindeken Jezus inbrachten, om naar de gewoonte der wet met Hem te doen; Zo nam hij Hetzelve in zijn armen, en loofde God, en zeide:

Luc 2:36–38En er was Anna, een profetesse, een dochter van Fanuel, uit den stam van Aser; deze was tot groten ouderdom gekomen, welke met haar man zeven jaren had geleefd van haar maagdom af. En zij was een weduwe van omtrent vier en tachtig jaren, dewelke niet week uit den tempel, met vasten en bidden, God dienende nacht en dag. En deze, te dierzelfder ure daarbij komende, heeft insgelijks den Heere beleden, en sprak van Hem tot allen, die de verlossing in Jeruzalem verwachtten.