De Bijbel in de kunst · 1 Samuël

David en Goliath (Ms. 23, fol. 121v, uit het getijdenboek Crohin-La Fontaine)

Meester van het Dresdense Gebedenboek · about 1480–1485 ?
Getty Center, Los Angeles

Het getijdenboek Crohin-La Fontaine, een getijdenboek uit Brugge van rond 1480–1485, wordt toegeschreven aan de Meester van het Dresdense Gebedenboek of zijn werkplaats. De bladzijden zijn nauwelijks meer dan 13 cm hoog.

Goliath torent uit in een platenharnas met een gepunte strijdknots, het vizier neergelaten. De jonge David staat tegenover hem in een blauwe tuniek met een slinger, tussen schapen en een hond, onder een wijde hemel.

Uit de tekst

David neemt zijn staf, stenen en zijn slinger (1 Samuël 17:40)
“Gij komt tot mij met een zwaard, en met een spies” (1 Samuël 17:45)
David de herder (1 Samuël 17:34)

Van de kunstenaar

Goliath in het harnas van een vijftiende-eeuwse ridder
Een Vlaams landschap met een kerktoren
Een rand van bloemen rondom het tafereel geschilderd

Details

Goliath

Een reus in harnas en zwarte helm houdt een strijdknots vast.

David

Hij staat met de slinger in zijn hand.

De schapen

Schapen grazen om hen heen.

De rand

Gouden acanthusbladeren op een blauwe grond.

Master of the Dresden Prayer Book or workshop (Flemish, active about 1480–1515). The J. Paul Getty Museum, Los Angeles (Ms. 23 (86.ML.606), fol. 121v) · Tempera colors and gold, on parchment · Images provided here are believed to be in the public domain and are available under CC0 through Getty’s Open Content Program. (Getty record: "No Copyright", http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/)

De verzen

1 Sam 17:40–49En hij nam zijn staf in zijn hand, en hij koos zich vijf gladde stenen uit de beek, en leide ze in de herderstas, die hij had, te weten in den zak, en zijn slinger was in zijn hand; alzo naderde hij tot den Filistijn. De Filistijn ging ook heen, gaande en naderende tot David, en zijn schilddrager ging voor zijn aangezicht. Toen de Filistijn opzag, en David zag, zo verachtte hij hem; want hij was een jongeling, roodachtig, mitsgaders schoon van aanzien. De Filistijn nu zeide tot David: Ben ik een hond, dat gij tot mij komt met stokken? En de Filistijn vloekte David bij zijn goden. Daarna zeide de Filistijn tot David: Kom tot mij, zo zal ik uw vlees aan de vogelen des hemels geven, en aan de dieren des velds. David daarentegen zeide tot den Filistijn: Gij komt tot mij met een zwaard, en met een spies, en met een schild; maar ik kom tot u in den Naam van den HEERE der heirscharen, den God der slagorden van Israel, Dien gij gehoond hebt. Te dezen dage zal de HEERE u besluiten in mijn hand, en ik zal u slaan, en ik zal uw hoofd van u wegnemen, en ik zal de dode lichamen van der Filistijnen leger dezen dag aan de vogelen des hemels, en aan de beesten des velds geven; en de ganse aarde zal weten, dat Israel een God heeft. En deze ganse vergadering zal weten, dat de HEERE niet door het zwaard, noch door de spies verlost; want de krijg is des HEEREN, Die zal ulieden in onze hand geven. En het geschiedde, toen de Filistijn zich opmaakte, en heenging, en David tegemoet naderde, zo haastte David, en liep naar de slagorde toe, den Filistijn tegemoet. En David stak zijn hand in de tas, en hij nam een steen daaruit, en hij slingerde, en trof den Filistijn in zijn voorhoofd; zodat de steen zonk in zijn voorhoofd, en hij viel op zijn aangezicht ter aarde.

Bekijk het op de site van het museum