David met het hoofd van Goliath

Andrea del Castagno · c. 1450/1455
National Gallery of Art, Washington

Andrea del Castagno schilderde deze David rond 1450–1455 in Florence op een schild van leer, over hout gespannen, breed aan de bovenkant en smal aan de onderkant. Zulke schilden werden in optochten en bij plechtigheden gedragen, niet in de strijd.

David is afgebeeld als een jonge man die naar voren schrijdt, één arm omhooggeworpen, de slinger nog in zijn andere hand. Aan zijn voeten ligt het hoofd van de reus met de steen in zijn voorhoofd.

Uit de tekst

De slinger en de stenen uit de beek (1 Samuël 17:40)

De steen die in het voorhoofd van de reus zonk (1 Samuël 17:49)

David die overwon “met een slinger en met een steen” (1 Samuël 17:50)

Van de kunstenaar

Het gevecht en de afloop in één afbeelding

David in een korte Florentijnse tuniek, zijn houding als die van een antiek beeld

Geschilderd op een paradeschild; de Florentijnen zagen in David graag een beeld van hun kleine stad die het opnam tegen sterkere vijanden

Details

De geheven arm

David werpt zijn linkerarm omhoog terwijl hij naar voren schrijdt.

De slinger

Nog in zijn rechterhand, de riem slingert achter hem aan.

De reus

Het hoofd ligt op de rotsige grond, de steen in het voorhoofd.

Een schild

De gebogen bovenrand van het leren paradeschild.

Andrea del Castagno, Florentine, before 1419–1457. National Gallery of Art, Washington (Widener Collection, 1942.9.8) · Tempera on leather on wood · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

1 Sam 17:40En hij nam zijn staf in zijn hand, en hij koos zich vijf gladde stenen uit de beek, en leide ze in de herderstas, die hij had, te weten in den zak, en zijn slinger was in zijn hand; alzo naderde hij tot den Filistijn.

1 Sam 17:48–51En het geschiedde, toen de Filistijn zich opmaakte, en heenging, en David tegemoet naderde, zo haastte David, en liep naar de slagorde toe, den Filistijn tegemoet. En David stak zijn hand in de tas, en hij nam een steen daaruit, en hij slingerde, en trof den Filistijn in zijn voorhoofd; zodat de steen zonk in zijn voorhoofd, en hij viel op zijn aangezicht ter aarde. Alzo overweldigde David den Filistijn met een slinger en met een steen; en hij versloeg den Filistijn, en doodde hem; doch David had geen zwaard in de hand. Daarom liep David, en stond op den Filistijn, en nam zijn zwaard, en hij trok het uit zijn schede, en hij doodde hem, en hij hieuw hem het hoofd daarmede af. Toen de Filistijnen zagen, dat hun geweldigste dood was, zo vluchtten zij.