Het feestmaal van Belsazar

John Martin · 1826
National Gallery of Art, Washington

In 1820 maakte John Martin, een jonge schilder uit het noorden van Engeland, naam met een enorm schilderij van het feestmaal van Belsazar; in Londen kwamen menigten het bekijken. In 1826 maakte hij er zelf deze grote prent van, in mezzotint, en die werd met de hand ingekleurd.

Het feestmaal vult een eindeloze zaal van zuilen die openligt naar een nachtelijke hemel, met een getrapte toren in de verte. Uiterst links breekt een gloed van licht uit de muur, met gloeiende letters erin. In het midden wijst een man in het zwart ernaar, terwijl de gasten terugdeinzen.

Uit de tekst

Een grote maaltijd voor duizend van zijn groten, met wijn (Daniël 5:1)

Gouden en zilveren vaten uit den tempel te Jeruzalem (Daniël 5:2)

Vingers schreven op de wand, “tegenover den kandelaar” (Daniël 5:5)

Daniël leest het schrift: “MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN” (Daniël 5:25)

Van de kunstenaar

Een stad van kolossale zalen, terrassen en torens, door de schilder verzonnen

Een hoge getrapte toren op de achtergrond, zoals op afbeeldingen van de toren van Babel

De kandelaar getekend als een zevenarmige menora

Onweerswolken, bliksem en de maan boven het tafereel

Details

Het schrift

Een gloed van licht breekt uit de muur, met gloeiende letters erin.

De man in het zwart

Een bebaarde man strekt zijn arm uit naar het schrift — de profeet Daniël, die het leest (Daniël 5:25).

De kandelaar

Een grote zevenarmige kandelaar staat op de muur.

Gouden vaten

Gouden bekers en schalen vullen de feesttafel.

Een getrapte toren

Een hoge toren rijst op tegen de stormachtige hemel.

Slangenzuil

Een slang kronkelt om een zuil aan de rand.

John Martin, British, 1789–1854. National Gallery of Art, Washington (Gift of Mr. and Mrs. William Benedict, 1978.86.5) · Hand-colored mixed media intaglio (mezzotint) · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Dan 5:1–6De koning Belsazar maakte een groten maaltijd voor zijn duizend geweldigen, en hij dronk wijn voor die duizend. Als Belsazar den wijn geproefd had, zeide hij, dat men de gouden en zilveren vaten voorbrengen zou, die zijn vader Nebukadnezar uit den tempel, die te Jeruzalem geweest was, weggevoerd had; opdat de koning en zijn geweldigen, zijn vrouwen en zijn bijwijven uit dezelve dronken. Toen bracht men voor de gouden vaten, die men uit den tempel van het huis Gods, die te Jeruzalem geweest was, weggevoerd had; en de koning en zijn geweldigen, zijn vrouwen, en zijn bijwijven dronken daaruit. Zij dronken den wijn, en prezen de gouden, en de zilveren, de koperen, de ijzeren, de houten en de stenen goden. Ter zelfder ure kwamen er vingeren van eens mensen hand voort, die schreven tegenover den kandelaar, op de kalk van den wand van het koninklijk paleis, en de koning zag het deel der hand, die daar schreef. Toen veranderde zich de glans des konings, en zijn gedachten verschrikten hem; en de banden zijner lendenen werden los, en zijn knieen stieten tegen elkander aan.

Dan 5:25–28Dit nu is het schrift, dat daar getekend is: MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN. Dit is de uitlegging dezer woorden: MENE; God heeft uw koninkrijk geteld, en Hij heeft het voleind. TEKEL; gij zijt in weegschalen gewogen; en gij zijt te licht gevonden. PERES; uw koninkrijk is verdeeld, en het is den Meden en den Perzen gegeven.