De Bijbel in de kunst · Daniël

Daniël in de leeuwenkuil

Rubens · c. 1614/1616
National Gallery of Art, Washington

Rubens schilderde dit grote doek rond 1614–1616 in Antwerpen, met de leeuwen op ware grootte. In 1618 bood hij het aan de Engelse gezant Sir Dudley Carleton aan en beschreef het als Daniël tussen vele leeuwen, “naar het leven”; later behoorde het aan koning Karel I.

Daniël zit op een rots, de handen gevouwen, en kijkt omhoog naar de opening van de kuil. De leeuwen om hem heen brullen, staren of dommelen, maar geen van hen raakt hem aan.

Uit de tekst

Daniël in den kuil der leeuwen geworpen (Daniël 6:16)
Een steen gelegd op den mond van den kuil (Daniël 6:17)
De leeuwen die hem niet beschadigden (Daniël 6:22)

Van de kunstenaar

Daniël als gespierde jonge man, bijna ongekleed, met een rode mantel
Leeuwen en leeuwinnen geschilderd naar studies van levende dieren
Botten en een schedel op de bodem van de kuil

Details

Daniël

Hij zit met gevouwen handen en kijkt omhoog.

De opening

Een spleet in de rots toont een strook blauwe lucht.

Een brullende leeuw

De kop achterover geworpen, de bek wijd open.

In rust

Een leeuw ligt met halfgesloten ogen.

Op de bodem

Botten en een schedel tussen de stenen.

Sir Peter Paul Rubens, Flemish, 1577–1640. National Gallery of Art, Washington (Ailsa Mellon Bruce Fund, 1965.13.1) · Oil on canvas · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Dan 6:16–23Toen beval de koning, en zij brachten Daniel voor, en wierpen hem in den kuil der leeuwen; en de koning antwoordde en zeide tot Daniel: Uw God, Dien gij geduriglijk eert, Die verlosse u! En er werd een steen gebracht, en op den mond des kuils gelegd: en de koning verzegelde denzelven met zijn ring, en met den ring zijner geweldigen, opdat de wil aangaande Daniel niet zou veranderd worden. Toen ging de koning naar zijn paleis, en overnachtte nuchteren, en liet geen vreugdespel voor zich brengen; en zijn slaap week verre van hem. Toen stond de koning in den vroegen morgenstond met het licht op, en hij ging met haast henen tot den kuil der leeuwen. Als hij nu tot den kuil genaderd was, riep hij tot Daniel met een droeve stem; de koning antwoordde en zeide tot Daniel: O Daniel, gij knecht des levenden Gods! heeft ook uw God, Dien gij geduriglijk eert, u van de leeuwen kunnen verlossen? Toen sprak Daniel tot den koning: O koning, leef in eeuwigheid! Mijn God heeft Zijn engel gezonden, en Hij heeft den muil der leeuwen toegesloten, dat zij mij niet beschadigd hebben, omdat voor Hem onschuld in mij gevonden is; ook heb ik, o koning! tegen u geen misdaad gedaan. Toen werd de koning bij zichzelven zeer vrolijk, en zeide, dat men Daniel uit den kuil trekken zou. Toen Daniel uit den kuil opgetrokken was, zo werd er geen schade aan hem gevonden, dewijl hij in zijn God geloofd had.

Bekijk het op de site van het museum