Mwandishi

Katika Israeli ya kale watu wachache waliweza kusoma na kuandika, kwa hiyo waandishi waliwaandikia: mikataba na hati, barua, stakabadhi na orodha. Mwandishi angeweza kuketi langoni mwa mji na kuwaandikia wale wasioweza. Wafalme walikuwa na mwandishi wa kifalme, afisa wa ngazi ya juu aliyetunza kumbukumbu, aliyetoa ushauri na kusimamia fedha — Seraya chini ya Daudi, Shebna chini ya Hezekia, Shafani chini ya Yosia. Kazi hiyo ilijifunzwa kama mwanafunzi wa mwalimu, mwanzoni ndani ya familia za waandishi (1 Mambo ya Nyakati 2:55). Waliandika kwa kalamu ya mwanzi na wino wa masizi juu ya mafunjo au ngozi na kukata hati za kukunjwa kwa kisu (Yeremia 36:23).

Baruku aliandika maneno ya Yeremia kwa imla yake, “kwa wino kwenye kitabu hiki” (Yeremia 36:18). Paulo pia alitoa imla ya barua: Tertio aliandika Waraka kwa Warumi (Warumi 16:22), naye Paulo aliongeza salamu kwa mkono wake mwenyewe. Baada ya uhamisho neno hili lilianza kumaanisha msomi wa Sheria ya Musa — Ezra alikuwa “mtalaam mwandishi wa sheria ya Musa” (Ezra 7:6). Kufikia nyakati za Agano Jipya waandishi walinakili, walifundisha na kufasiri Sheria; wengi wao walihusiana na Mafarisayo, na baadhi waliketi katika Sanhedrini, baraza kuu la Wayahudi. Watu waliwasalimu kwa “rabbi”, nao walivaa kanzu ndefu (Marko 12:38).