Lễ Phu-rim

Lễ Phu-rim lấy tên từ pur (Phu-rơ), cái thăm mà Ha-man bỏ để chọn ngày tiêu diệt người Giu-đa trong đế quốc Phe-rơ-sơ (Ê-xơ-tê 3:7). Chữ này đến từ tiếng Akkad puru, “thăm”, và một khối lập phương nhỏ bằng đất sét có khắc chữ, dùng để bắt thăm ở A-si-ri vào thế kỷ IX TCN, vẫn còn đến nay. Sách Ê-xơ-tê đặt câu chuyện dưới đời vua Xerxes, người trị vì Phe-rơ-sơ khoảng năm 486–465 TCN. Các học giả có ý kiến khác nhau về sách này: theo một quan điểm, sách ghi lại những sự kiện có thật tại triều đình Phe-rơ-sơ, theo quan điểm khác, đó là một câu chuyện đặt ở triều đình ấy để giải thích kỳ lễ.

Sau ngày bị đe dọa, ngày 13 tháng A-đa, người Giu-đa an nghỉ và mở tiệc: ở các hương thôn vào ngày 14, ở Su-sơ vào ngày 15 (Ê-xơ-tê 9:17–19). Mạc-đô-chê viết rằng cả hai ngày phải được giữ hằng năm làm “ngày tiệc yến và vui mừng, gởi cho lẫn nhau những lễ vật, và bố thí cho người nghèo khổ” (Ê-xơ-tê 9:22). Khác với các kỳ lễ xưa hơn, lễ Phu-rim không được truyền trong luật pháp Môi-se. Theo tục lệ Do Thái, cuộn sách Ê-xơ-tê được đọc lớn tiếng, người nghe làm ồn mỗi khi đến tên Ha-man, và những thành có tường bao từ thời xưa giữ lễ vào ngày 15.