Àsè àti àjọ̀dún
Purimu
Èdè Heberu purim, “ìbò” · 14–15 Addari, oṣù Kejì tàbí Kẹta · láti inú Ìwé Esteri
Purimu gba orúkọ rẹ̀ láti ara puri, ìbò tí Hamani dá láti yan ọjọ́ tí a ó pa àwọn Júù run ní ilẹ̀ ọba Persia (Esteri 3:7). Ọ̀rọ̀ náà wá láti inú ọ̀rọ̀ Akkadia puru, “ìbò”, àpótí amọ̀ kékeré onígun mẹ́fà kan tí a kọ̀wé sí, tí wọ́n fi ń ṣẹ́ gègé ní Asiria ní ọ̀rúndún kẹsàn-án Ṣ.K., sì ṣì wà títí di òní. Ìwé Esteri fi ìtàn náà sí ìgbà Ọba Ahaswerusi (Xerxes), tí ó jọba lórí Persia ní nǹkan bí 486–465 Ṣ.K. Àwọn onímọ̀ ní èrò tí ó yàtọ̀ nípa ìwé náà: gẹ́gẹ́ bí èrò kan, ó kọ ìṣẹ̀lẹ̀ tòótọ́ ní ààfin Persia sílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí èrò mìíràn, ìtàn kan ni tí a gbé kalẹ̀ ní ààfin náà láti ṣàlàyé àjọ̀dún náà.
Lẹ́yìn ọjọ́ ìhalẹ̀ náà, ọjọ́ kẹtàlá oṣù Addari, àwọn Júù sinmi, wọ́n sì ṣe àsè: ní ìletò ní ọjọ́ kẹrìnlá, ní Susa ní ọjọ́ kẹ́ẹ̀dógún (Esteri 9:17–19). Mordekai kọ̀wé pé kí a máa pa ọjọ́ méjèèjì mọ́ lọ́dọọdún gẹ́gẹ́ bí “ọjọ́ àsè àti ọjọ́ ayọ̀ kí wọn sì máa fi oúnjẹ fún ara wọn, kí wọn sì máa fi ẹ̀bùn fún àwọn aláìní” (Esteri 9:22). Yàtọ̀ sí àwọn àjọ̀dún àtijọ́, òfin Mose kò pàṣẹ Purimu. Gẹ́gẹ́ bí àṣà àwọn Júù, wọ́n ń ka ìwé kíká Esteri sókè, àwọn olùgbọ́ ń pariwo nígbà tí a bá dárúkọ Hamani, àwọn ìlú tí ó ní odi láti ìgbà àtijọ́ sì ń pa ọjọ́ kẹ́ẹ̀dógún mọ́.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Ní ọdún kejìlá ọba Ahaswerusi, ní oṣù kìn-ín-ní, èyí ni oṣù Nisani, wọ́n da puri (èyí tí í ṣe, ìbò) ní iwájú Hamani láti yan ọjọ́ kan àti oṣù, ìbò náà sì wáyé ní oṣù kejìlá, oṣù Addari.Èyí ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù Addari, wọ́n sì sinmi ní ọjọ́ kẹrìnlá, wọ́n sì ṣe ọjọ́ náà ní ọjọ́ àsè àti ayọ̀. Àwọn Júù tí ó wà ní Susa, kó ara wọn jọ ní ọjọ́ kẹtàlá àti ọjọ́ kẹrìnlá, nígbà tí ó sì di ọjọ́ kẹ́ẹ̀dógún wọ́n sinmi wọ́n sì ṣe ọjọ́ náà ní ọjọ́ àsè àti ayọ̀. Nítorí náà ni àwọn Júù tí wọ́n ń gbé ní ìletò ṣe pa ọjọ́ kẹrìnlá oṣù Addari mọ́ gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ayọ̀ àti ọjọ́ àsè, ọjọ́ tí wọ́n ń fún ara wọn ní ẹ̀bùn.gẹ́gẹ́ bí àkókò tí àwọn Júù gba ìsinmi kúrò lọ́wọ́ àwọn ọ̀tá a wọn, àti bí oṣù tí ìbànújẹ́ ẹ wọn yí padà di ayọ̀ àti tí ọjọ́ ọ̀fọ̀ wọn di ọjọ́ àjọyọ̀. Ó kọ ọ́ sí wọn láti máa pa ọjọ́ náà mọ́ gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ àsè àti ọjọ́ ayọ̀ kí wọn sì máa fi oúnjẹ fún ara wọn, kí wọn sì máa fi ẹ̀bùn fún àwọn aláìní.(Nítorí náà a pe àwọn ọjọ́ wọ̀nyí ní Purimu, láti ara ọ̀rọ̀ puri). Nítorí ohun gbogbo tí a kọ sínú ìwé yìí àti nítorí ohun tí wọ́n ti rí àti ohun tí ó ti ṣẹlẹ̀ sí wọn,àwọn Júù fi lélẹ̀, wọ́n sì gbà á gẹ́gẹ́ bí ìlànà fún ara wọn àti fún irú àwọn ọmọ wọn àti gbogbo àwọn tí ó darapọ̀ mọ́ wọn, kò sì ní kúrò, wọn yóò sì máa pa àwọn ọjọ́ méjèèjì yìí mọ́ ní gbogbo ọdún, gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́ àti àkókò tí a yàn. A gbọdọ̀ máa ṣe ìrántí àwọn ọjọ́ wọ̀nyí kí a sì máa pa wọ́n mọ́ ní ìrandíran ní gbogbo ìdílé, àti ní gbogbo ìgbèríko àti ní gbogbo ìlú. A gbọdọ̀ máa ṣe àwọn ọjọ́ Purimu wọ̀nyí ní àárín àwọn Júù, bẹ́ẹ̀ ni kò gbọdọ̀ di ohun ìgbàgbé láàrín irú àwọn ọmọ wọn.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Feasts and Festivals of Israel: Postexilic Festivals; Purim; Calendars, Ancient and Modern: Jewish Festivals
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.