Nebukadreza aliijenga upya Babeli kwa ukubwa wa ajabu. Lango lake la Ishtar, lililofunikwa kwa matofali ya buluu yaliyong’arishwa na safu za mafahali na majoka, limejengwa upya mjini Berlin kutokana na vipande vilivyochimbuliwa.
Ensaiklopidia › Wakati huo duniani
Katika Biblia · 587/586 K.K. · Yerusalemu
Kuanguka kwa Yerusalemu
Jeshi la Kibabeli la Nebukadneza linavunja na kuingia Yerusalemu, linateketeza hekalu na kuwachukua watu uhamishoni.
2 Fal 25:1–21
Ilitokea kwamba katika mwaka wa tisa wa utawala wa mfalme Sedekia, katika mwezi wa kumi, na siku ya kumi ya huo mwezi, Nebukadreza mfalme wa Babeli alikuja pamoja na jeshi lake lote kwa ajili ya kupigana dhidi ya Yerusalemu. Akaweka kambi kuelekeana nayo, na wakajenga ukuta kuizunguka. Hivyo mji huo ulizungukwa mpaka miaka kumi na moja ya utawala wa Sedekia. Katika siku ya tisa ya mwezi wa nne wa huo mwaka, njaa ilikuwa kali sana kwenye huo mji kwamba hapakuwa na chakula kwa ajili ya watu wa nchi. Wakati huo ule mji ulikuwa umebomoka ndani, na wapiganaji wote wakakimbia usiku kwa njia ya lango kati ya kuta mbili, karibu na bustani ya mfalme, ingawa Wakaldayo walikuwa wote wameuzunguka mji. Mfalme akaenda kuelekea upande wa Araba. Lakini jeshi la Wakaldayo likamfuata mfalme Sedekia na kumchukua katika tambarare ya bonde la Mto Yoradani karibu na Yeriko. Jeshi lake lote lilitawanyika wakamwacha. Wakamkamata mfalme na kumleta mpaka kwa mfalme wa Babeli huko Ribla, ambapo walipitisha hukumu juu yake. Kama kwa watoto wa Sedekia, wakawachinja mbele ya macho yake. Kisha akamtoa macho Sedekia, wakamfunga pingu, na kumpeleka hadi Babeli. Basi katika mwezi wa tano, katika siku ya saba ya mwezi, ambapo ulikuwa mwaka wa kumi na tisa wa utawala wa Nebukadreza mfalme wa Babeli, Nebuzaradani, mtumishi wa mfalme wa Babeli na amrijeshi wa walinzi wake, wakaja hadi Yerusalemu. Akaichoma moto nyumba ya Yahwe, nyumba ya mfalme, na nyumba zote za Yeruselemu; pia kila jengo la muhimu katika mji akayachoma. Kama kwa kuta zote zilizoizunguka Yerusalemu, jeshi lote la Wababeli ambao walikuwa chini ya amrishi wa walinzi wakaziharibu. Basi watu waliokuwa wamebaki ambao walikuwa wameondoka katika mji, wale waliokuwa wameasi kwa mfalme wa Babeli, na mabaki ya watu-Nebuzadani, amiri jeshi wa mlinzi, wakachukuliwa kwenda utumwani. Lakini amiri jeshi wa mlinzi aliwaacha baadhi ya maskini wa nchi ili wafanye kazi kwenye shamba la mizabibu na kulima. Na zile nguzo za shaba ambazo zilikuwa kwenye nyumba ya Yahwe, na misimamio na bahari ya chuma ambayo ilikuwa kwenye nyumba ya Yahwe, Wakaldayo wakazivunja vipande vipande na kubeba shaba kuirudisha Babeli. Masufuria, mabeleshi, makasi, vijiko, na vyombo vyote vya shaba ambavyo kuhani alivyokuwa amevitunza kwenye hekalu-Wakaldayo wakavichukua vyote. Masufuria ya kuhamisha majivu na mabakuli ambayo yalikuwa yametengenezwa kwa dhahabu, na yale yaliyotengenezwa kwa fedha-yule nahodha wa mlinzi wa mfalme akavichukua pia. Zile nguzo mbili, ile bahari, na vile vitako ambavyo Suleimani alivitengeneza kwa ajili ya nyumba ya Yahwe shaba ya vyombo hivyo vyote haikuwa na uzani. Urefu wa ile nguzo ya kwanza ulikuwa ridhaa kumi na nane, na kichwa cha shaba kilikuwa juu yake. Na urefu wa kichwa ulikuwa ridhaa tatu, pamoja na mapambo ya wavu na makomamanga yote yakizunguka kwenye hicho kichwa, vyote vilikuwa vimetengenezwa kwa shaba. Na ile nguzo nyingine ilikuwa vivyo hivyo kama ile ya kwanza pamoja na wavu wake. Yule amiri jeshi wa mlinzi akamchukua Seraya kuhani mkuu, pamoja za Sefania, yule kuhani wa pili, na walinzi watatu wa kwenye lango. Kutoka mjini akamchukua mlinzi, afisa mmoja ambaye aliyekuwa msimamizi wa maaskari, na watu watano ambao walikuwa wakimshauri mfalme, ambao walikuwa bado katika mji. Pia alimchukua mfungwa wa afisa jeshi la mfalme, kwa ajili ya kuandika watu kwenye jeshi, pamoja na watu sitini muhimu kutoka hiyo nchi ambao walikuwa katika mji. Kisha Nebuzaradani, amiri wa mlinzi, akawachukua na kuwapeleka kwa mfalme Babeli huko Ribla. Mfalme wa Babeli akawaua huko Ribla katika nchi ya Hamathi. Kwa njia hii, Yuda akaiacha nchi yake kwenda utumwani.Wakati huo duniani
Nebukadreza wa Babeli aliuteka Yerusalemu mwaka 597 K.K. na kuuharibu mwaka 587 au 586 K.K. (vyanzo vinaruhusu yote mawili). Kibao kimoja cha kumbukumbu za Babeli kinatoa hata siku ya kutekwa kwake kwa mara ya kwanza: tarehe 2 ya mwezi Adari, katikati ya Machi 597 K.K. Huu ndio ulimwengu wa miaka hiyo.
Mesopotamia na Mashariki ya KaribuBabeli ya Nebukadrezakaribu 575 K.K.
Ugiriki na RomaKupatwa kwa jua kwa Thales28 Mei 585 K.K.
Herodoto anasimulia kwamba mwanafalsafa Thales wa Mileto alitabiri kupatwa kwa jua kulikosimamisha vita kati ya Walidia na Wamedi; wanaastronomia wanakupa tarehe 28 Mei 585 K.K. Kama kweli Thales alikutabiri kunajadiliwa.
Mesopotamia na Mashariki ya KaribuSarafu za kwanzakaribu 630–600 K.K.
Huko Lidia, magharibi mwa Uturuki ya leo, sarafu za kwanza zilitengenezwa kwa elektrumu, mchanganyiko wa asili wa dhahabu na fedha, zikiwa na alama ya kichwa cha simba. Kabla ya hapo fedha ilipimwa kwa mizani, kama neno shekeli, “uzito”, linavyokumbusha.
MisriFarao Nekoalitawala 610–595 K.K.
Farao Neko II, aliyemuua Mfalme Yosia huko Megido (2 Wafalme 23:29), alianza kuchimba mfereji kutoka Nile hadi Bahari ya Shamu. Herodoto pia anaripoti kwamba mabaharia aliowatuma waliizunguka Afrika kwa merikebu.
Ulaya Mashariki na nyikaMiji ya Kigiriki kwenye Bahari Nyeusikaribu 600 K.K.
Wagiriki kutoka Mileto walianzisha miji ya biashara kwenye pwani ya kaskazini ya Bahari Nyeusi: Panticapaeum, Kerch ya leo huko Crimea, karibu 600 K.K., na Olbia karibu na mdomo wa mto Bug ya Kusini katika Ukraine ya leo. Walibadilishana divai na mafuta ya zeituni kwa nafaka na samaki.
IndiaMilki kuu kumi na sitakaribu 600 K.K.
Kaskazini mwa India, falme na jamhuri kumi na sita, Mahajanapadas, zilikua kuzunguka miji mipya kando ya Ganges na mito inayoingia ndani yake. Mojawapo, Magadha, baadaye ikawa kiini cha milki kuu za kwanza za India.
