Konstantyn przebudował dawne greckie miasto Bizancjum na drugi Rzym i poświęcił je 11 maja 330 roku. Jako Konstantynopol, a później Stambuł, było stolicą przez prawie 1600 lat.
Encyklopedia › W tym samym czasie na świecie
ok. 325–360 n.e. · Klasztor Świętej Katarzyny na Synaju, gdzie przechowywano Kodeks Synajski
Wielkie kodeksy: Synajski i Watykański
Dwie wielkie księgi pergaminowe, z których każda zawierała niegdyś całą Biblię po grecku, przepisano w IV wieku; gdzie – o to toczy się spór. Kodeks Watykański jest w Bibliotece Watykańskiej co najmniej od 1475 roku. Większa część Kodeksu Synajskiego opuściła klasztor Świętej Katarzyny w 1859 roku – w jaki sposób, jest sporne – i dziś znajduje się w Londynie. Oba kończą Ewangelię Marka na 16,8.
Mk 16:1–8
A gdy minął szabat, Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba, i Salome nakupiły wonności, aby pójść i namaścić go. Pierwszego dnia po szabacie, wczesnym rankiem, gdy wzeszło słońce, przyszły do grobu. I mówiły do siebie: Któż nam odwali kamień od wejścia do grobowca? (A gdy spojrzały, zobaczyły, że kamień został odwalony). Był bowiem bardzo wielki. Gdy weszły do grobowca, ujrzały młodzieńca siedzącego po prawej stronie, ubranego w białą szatę, i przestraszyły się. Lecz on powiedział do nich: Nie bójcie się. Szukacie Jezusa z Nazaretu, który był ukrzyżowany. Powstał, nie ma go tu. Oto miejsce, gdzie go złożono. Ale idźcie i powiedzcie jego uczniom i Piotrowi: Udaje się przed wami do Galilei. Tam go ujrzycie, jak wam powiedział. Wyszły więc szybko i uciekły od grobu, bo ogarnęły je lęk i zdumienie. Nikomu też nic nie mówiły, ponieważ się bały.W tym czasie na świecie
W 313 roku cesarze rzymscy pozwolili chrześcijanom swobodnie sprawować kult, a w 330 roku Konstantyn poświęcił swoją nową stolicę, Konstantynopol. Euzebiusz pisze, że Konstantyn zamówił dla jej kościołów pięćdziesiąt Biblii na cienkim pergaminie; czy Kodeks Synajski lub Watykański był jedną z nich, jest sporne. Oto świat połowy IV wieku n.e.
Grecja i RzymNowy Rzym nad Bosforem11 maja 330 n.e.
IndieSamudraguptapanował ok. 335–375 n.e.
Samudragupta rozszerzył imperium Guptów na północne Indie; napis na kolumnie w Prajagradź wylicza królów, których pokonał. Jego złote monety przedstawiają go grającego na instrumencie strunowym, winie.
Gdzie indziejAksum zwraca się ku krzyżowiok. 330–350 n.e.
Na wyżynach dzisiejszej Etiopii i Erytrei król Aksum Ezana przyjął chrześcijaństwo, nauczony przez Frumencjusza, syryjskiego Greka z Tyru. Na monetach Aksum dawny półksiężyc z tarczą zastąpił krzyż.
ChinyPawilon Orchidei353 n.e.
Na wiosennym spotkaniu przy Pawilonie Orchidei w 353 roku kaligraf Wang Xizhi napisał krótką przedmowę do wierszy swoich przyjaciół. Jej kopie stały się najbardziej podziwianym wzorem chińskiego pisma; oryginał zaginął.
AmerykaKrólowie Tikalod 292 n.e.
W Tikal w lasach Gwatemali królowie Majów wznosili świątynie i stawiali kamienne pomniki datowane według kalendarza Długiej Rachuby; najstarszy znaleziony tam, Stela 29, pochodzi z 292 roku n.e.
Europa Wschodnia i stepAlfabet gockiok. 350 n.e.
Wulfila, biskup Gotów nad dolnym Dunajem, ułożył alfabet dla języka gockiego i przełożył na ten język Biblię – to najstarszy długi tekst w jakimkolwiek języku germańskim. Część zachowała się w Srebrnym Kodeksie, dziś w Uppsali.
Gdzie indziejKurhany Japonii w kształcie dziurki od kluczaok. 250–538 n.e.
W Japonii władców chowano pod ogromnymi kopcami w kształcie dziurki od klucza, kofun, otoczonymi fosami i glinianymi figurami. Największy, w pobliżu dzisiejszej Osaki, ma prawie 500 metrów długości.
