Niewierny Tomasz

Hendrick ter Brugghen · c. 1622
Rijksmuseum, Amsterdam

Hendrick ter Brugghen wrócił do Utrechtu po około dziesięciu latach we Włoszech, gdzie widział obrazy Caravaggia. Około 1622 roku namalował tę scenę w jego manierze: półpostacie w zbliżeniu, mocne światło na tle gładkiej ściany.

Jezus odchyla swoje białe płótno, a Tomasz, w czerwieni, wkłada palec w ranę. Pozostali tłoczą się, żeby zobaczyć – jeden stary apostoł przygląda się nawet przez okulary.

Z tekstu

„Włóż tu swój palec i obejrzyj moje ręce” (Ewangelia Jana 20,27)

„Wyciągnij swoją rękę i włóż ją w mój bok” (Ewangelia Jana 20,27)

Uczniowie razem w izbie, a z nimi Tomasz (Ewangelia Jana 20,26)

Od artysty

Stary apostoł w okularach, nieznanych w czasach Jezusa

Tylko czterech uczniów, stłoczonych w jednej zwartej grupie

Tomasz rzeczywiście dotykający rany – tekst nie mówi, czy to zrobił

Szczegóły

Jezus

Patrzy w dół na Tomasza, odchylając płótno.

Palec

Tomasz wsuwa palec w ranę w boku.

Tomasz

W czerwonym płaszczu pochyla się, wpatrując się w ranę.

Okulary

Stary, łysiejący apostoł przygląda się przez okulary.

Wyciągnięta ręka

Dłoń starego apostoła sięga ku ranie.

W głębi

Dwaj kolejni apostołowie się przepychają; jeden w zielonym kapturze unosi rękę.

Hendrick ter Brugghen, Dutch, c. 1588–1629. Rijksmuseum, Amsterdam (purchased with the support of the Stichting tot Bevordering van de Belangen van het Rijksmuseum; SK-A-3908) · Oil on canvas · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

Wersety

J 20:24–29A Tomasz, jeden z dwunastu, zwany Didymos, nie był z nimi, gdy przyszedł Jezus. I powiedzieli mu inni uczniowie: Widzieliśmy Pana. Lecz on powiedział do nich: Jeśli nie zobaczę na jego rękach śladów gwoździ i nie włożę mego palca w ślady gwoździ, i nie włożę mojej ręki w jego bok, nie uwierzę. A po ośmiu dniach jego uczniowie znowu byli w domu, a Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy drzwi były zamknięte, stanął pośrodku i powiedział: Pokój wam. Potem powiedział do Tomasza: Włóż tu swój palec i obejrzyj moje ręce, wyciągnij swoją rękę i włóż ją w mój bok, a nie bądź bez wiary, ale wierz. Wtedy Tomasz mu odpowiedział: Mój Pan i mój Bóg! Jezus mu powiedział: Tomaszu, uwierzyłeś, ponieważ mnie ujrzałeś. Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli.