De bekering van de heilige Paulus

Tintoretto · c. 1544
National Gallery of Art, Washington

Jacopo Tintoretto schilderde dit grote doek rond 1544, toen hij ongeveer vijfentwintig was en zijn loopbaan in Venetië net begon. Een inventaris uit 1809 vermeldt het waarschijnlijk onder de naam van een andere Venetiaan, Andrea Schiavone; in 1961 kwam het met de Kress Collection naar Washington.

Tintoretto maakt van de weg naar Damaskus een veldslag. Saulus is van zijn paard gevallen op een paar stenen treden, en overal om hem heen stuiven ruiters, paarden en soldaten in paniek uiteen, sommigen tuimelen in een rivier, onder een hemel vol wolken.

Uit de tekst

“Hem omscheen snellijk een licht van den hemel” (Handelingen 9:3)

“Ter aarde gevallen zijnde, hoorde hij een stem” (Handelingen 9:4)

De mannen die met Saulus reisden (Handelingen 9:7)

Van de kunstenaar

Paarden en een val uit het zadel — de tekst zegt alleen dat hij ter aarde viel

Een hemelse figuur in de wolken, hoewel de mannen “niemand” zagen (Handelingen 9:7)

Saulus als Venetiaanse bevelhebber met een gouden ketting, zwaard en schild

Een rivier, een brug en vaandels

Details

Saulus

Languit op de treden, de armen geheven; naast hem ligt een rond gouden schild.

In de wolken

Een figuur in roze en blauw strekt een hand uit naar het tafereel.

Een steigerend paard

De ruiter in het geel grijpt met beide handen naar zijn hoofd.

In de rivier

Mannen en paarden tuimelen bij de brug in het water.

Vaandels

Ruiters op de brug met bollende bleke vlaggen.

Jacopo Tintoretto, Venetian, 1518/1519–1594. National Gallery of Art, Washington (Samuel H. Kress Collection, 1961.9.43) · Oil on canvas · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Hand 9:3–8En als hij reisde, is het geschied, dat hij nabij Damaskus kwam, en hem omscheen snellijk een licht van den hemel; En ter aarde gevallen zijnde, hoorde hij een stem, die tot hem zeide: Saul, Saul! wat vervolgt gij Mij? En hij zeide: Wie zijt Gij, Heere? En de Heere zeide: Ik ben Jezus, Dien gij vervolgt. Het is u hard, de verzenen tegen de prikkels te slaan. En hij, bevende en verbaasd zijnde, zeide: Heere, wat wilt Gij, dat ik doen zal? En de Heere zeide tot hem: Sta op, en ga in de stad, en u zal aldaar gezegd worden, wat gij doen moet. En de mannen, die met hem over weg reisden, stonden verbaasd, horende wel de stem, maar niemand ziende. En Saulus stond op van de aarde; en als hij zijn ogen opendeed, zag hij niemand. En zij, hem bij de hand leidende, brachten hem te Damaskus.