Waashuru waliupa kila mwaka jina la afisa mmoja. Katika mwaka wa Bur-Sagale walirekodi kupatwa kwa jua, ambako wanaastronomia wanakupa tarehe 15 Juni 763 K.K. Hili linathibitisha orodha ya miaka ya Ashuru — na pamoja nayo kutajwa kwa Ahabu na Yehu katika maandishi ya Ashuru, ambako ndiko msingi wa tarehe za wafalme wa Israeli.
Ensaiklopidia › Wakati huo duniani
Katika Biblia · karne ya 8 K.K. · Ninawi, katika Ashuru
Yona huko Ninawi
Yona anahubiri Ninawi, mji mkubwa wa Milki ya Ashuru kando ya mto Hidekeli (Tigris), na mji unatubu.
Yon 3:1–10
Neno la Bwana likamjia Yona mara ya pili, akisema, “Ondoka, uende Ninawi, mji ule mkubwa, na uhubiri ujumbe ule ambao nitakuagiza.” Basi Yona akaondoka akaenda Niniawi kwa kutii neno la Bwana. Sasa Ninawi ilikuwa mji mkubwa sana, ilikuwa safari ya siku tatu. Yona akaanza kuingia ndani ya mji, na baada ya safari ya siku, akapaza sauti, akasema, “Katika siku arobaini Ninawi itaangamizwa.” Watu wa Ninawi walimwamini Mungu na wakatangaza kufunga. Wote hwakavaa nguo za magunia, kutoka aliyemkubwa hata mdogo. Mapema habari zilimfikia mfalme wa Ninawi. Akasimama kutoka kiti chake cha enzi, akavua vazi lake, akajivika magunia, akaketi katika majivu. Alitoa tangazo ambalo lilsemalo, “katika mji wa Ninawi, kwa mamlaka ya mfalme na wakuu wake, msiruhusu mtu wala mnyama, ng'ombe wala kundi, asionje kitu chochote. Wao wasile wala kunywe maji. Lakini watu na wanyama wawe wamefunikwa kwa magunia na walie kwa sauti kubwa kwa Mungu. Kila mtu ageuke na kuacha njia yake mbaya na kutoka katika udhalimu uliyopo mikononi mwake. Nani anajua? Mungu anaweza kurejea na kubadili mawazo yake na kuacha ghadhabu yake kali ili tusiangamie.” Mungu akaona yale waliyoyafanya, wakaziacha njia zao mbaya. Kwa hiyo Mungu alibadili mawazo yake juu ya adhabu aliyowaambia angewafanyia, nae hakufanya hivyo.Wakati huo duniani
2 Wafalme 14:25 inamweka nabii Yona katika utawala wa Yeroboamu II wa Israeli (karibu 786–746 K.K.), wakati wa manabii Amosi na Hosea, Ashuru ilipokuwa dola kuu ya Mashariki. Huu ndio ulimwengu wa mwanzoni mwa karne ya 8 K.K.
Mesopotamia na Mashariki ya KaribuKupatwa kwa jua kunakothibitisha tarehe15 Juni 763 K.K.
Ugiriki na RomaMichezo ya kwanza ya Olimpiki776 K.K. (tarehe ya mapokeo)
Orodha za baadaye za Kigiriki zinaanza na mbio za miguu huko Olimpia mwaka 776 K.K., na Wagiriki wakaja kuhesabu miaka kwa “Olimpiadi” za miaka minne. Katika siku za Amosi na Hosea Michezo hiyo bado ilikuwa sikukuu ndogo.
ChinaZhou wanahamia mashariki771 K.K.
Wahamaji waliuteka na kuupora mji mkuu wa Zhou upande wa magharibi, na baraza la kifalme likahamia mashariki hadi Luoyang. Wafalme walibaki na cheo chao lakini walipoteza mamlaka halisi, na zama za China za “Machipuko na Mapukutiko”, za dola hasimu, zikaanza.
MisriWafalme kutoka Kushikaribu 744–656 K.K.
Wafalme kutoka Kushi, katika Sudan ya leo, waliiteka Misri; karibu 728 K.K. Mfalme Piye alishuka na jeshi lake kufuata mkondo wa Nile, na ukoo wake ulitawala kama nasaba ya 25 ya Misri. Mmoja wao, Taharqa, anaonekana katika Biblia kama “Tirhaka mfalme wa Kushi” (2 Wafalme 19:9).
AmerikaLa Ventakaribu 900–400 K.K.
Katika vinamasi vya Tabasco nchini Mexico, kituo cha Waolmeki cha La Venta kilijenga mojawapo ya piramidi za mwanzo kabisa za Amerika, kilima cha udongo chenye kimo cha zaidi ya mita 30.
Ulaya Mashariki na nyikaWakimerikarne ya 8 K.K.
Katika nyika za kaskazini mwa Bahari Nyeusi waliishi Wakimeri wapanda farasi, wanaojulikana kutoka kwa Homeri na kutoka kwa taarifa za Ashuru kuhusu mashambulizi yao. Baadaye katika karne hiyo Waskithi kutoka mashariki walianza kuwafukuza.
