Ostatnia Wieczerza

Ugolino da Siena · ca. 1325
Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork

Ugolino da Siena, uczeń Duccia, namalował tę małą deskę około 1325 roku, prawdopodobnie do predelli głównego ołtarza kościoła Santa Croce we Florencji. Pozostałe sceny z tego pasa są dziś rozproszone po muzeach Europy i Ameryki.

Jezus siedzi u końca długiego stołu z dwunastoma, w chwili gdy mówi, że jeden z nich go wyda. Apostołowie zwracają się do siebie i gestykulują; najmłodszy, Jan, osunął się na pierś Jezusa.

Z tekstu

Jezus przy stole z dwunastoma uczniami (Ewangelia Mateusza 26,20)

„Zaprawdę powiadam wam, że jeden z was mnie wyda” (Ewangelia Mateusza 26,21)

Uczeń, którego Jezus miłował, u jego boku (Ewangelia Jana 13,23)

Misa, w której macza rękę zdrajca (Ewangelia Mateusza 26,23)

Od artysty

Apostołowie siedzący przy europejskim stole, a nie spoczywający

Judasz jako jedyny bez aureoli – zwyczaj ówczesnych malarzy

Jan ukazany jako śpiący, jak tradycyjnie przedstawiali go malarze

Złote aureole z wybijanymi wzorami

Szczegóły

Jezus i Jan

Jan, śpiąc, opiera się o Jezusa u końca stołu.

Bez aureoli

Apostoł po bliższej stronie stołu bez aureoli to Judasz; przy jego uniesionej dłoni stoi mała misa.

Stół

Ciemne okrągłe półmiski, małe miseczki, bułki i noże na białym obrusie.

Aureole

Złote aureole ze wzorami wybijanymi w złocie.

Ugolino da Siena (Ugolino di Nerio), Italian, Siena, active by 1317–27. The Metropolitan Museum of Art, New York (Robert Lehman Collection, 1975; acc. 1975.1.7) · Tempera and gold on wood · Public Domain — The Met Open Access (CC0). The Met Collection API record: "isPublicDomain": true; The Met marks such works on its website "with the Creative Commons Zero (CC0) icon".

Wersety

Mt 26:20–25Kiedy nastał wieczór, usiadł za stołem z dwunastoma. A gdy jedli, powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że jeden z was mnie wyda. I bardzo zasmuceni zaczęli pytać jeden po drugim: Czy to ja, Panie? A on odpowiedział: Ten, który macza ze mną rękę w misie, on mnie wyda. Syn Człowieczy odchodzi, jak jest o nim napisane, ale biada człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany! Lepiej byłoby dla tego człowieka, aby się nie urodził. Wtedy Judasz, który go zdradził, zapytał: Czy to ja, Mistrzu? Odpowiedział mu: Ty sam to powiedziałeś.

J 13:21–26To powiedziawszy, Jezus wzruszył się w duchu i oświadczył: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że jeden z was mnie wyda. Wtedy uczniowie spojrzeli po sobie, niepewni, o kim to mówił. A jeden z jego uczniów, ten, którego Jezus miłował, położył się na piersi Jezusa. Skinął więc na niego Szymon Piotr, aby się wypytał, kto jest tym, o którym mówił. A on, położywszy się na piersi Jezusa, zapytał go: Panie, kto to jest? Jezus odpowiedział: To ten, któremu podam umoczony kawałek chleba. A umoczywszy kawałek chleba, dał Judaszowi Iskariocie, synowi Szymona.