Het wonder van de broden en de vissen

Tintoretto · ca. 1545–50
The Met, New York

Tintoretto schilderde dit zeer lange doek rond 1545–50 in Venetië, toen hij ongeveer dertig was. Schilderijen van deze vorm werden gemaakt om langs de wand van een kerk of van de vergaderzaal van een broederschap te hangen, zodat men erlangs kon lopen en het verhaal kon volgen.

In het midden reikt Jezus brood aan een discipel; aan Zijn voeten liggen twee vissen. De menigte vult de groene heuvels erachter, terwijl vooraan Venetiaanse vrouwen in zijde en parels met hun kinderen uitrusten als bij een picknick.

Uit de tekst

Maar vijf broden en twee vissen (Mattheüs 14:17)

“Hij beval de scharen neder te zitten op het gras” (Mattheüs 14:19)

Hij brak de broden en gaf ze den discipelen (Mattheüs 14:19)

Omtrent vijfduizend mannen, behalve vrouwen en kinderen (Mattheüs 14:21)

Van de kunstenaar

Vrouwen in de jurken en juwelen van het zestiende-eeuwse Venetië

Een landschap van glooiende groene heuvels in plaats van een plaats die “woest” is

De menigte die naar de horizon toe vervaagt in bleke, schetsmatige figuren

Details

Jezus

In een rood gewaad en een blauwe mantel houdt Hij een rond brood voor zich uit.

Een discipel

Een bebaarde man buigt zich voorover om het brood uit Zijn hand te nemen.

Meer brood

Een man aan de andere kant van Jezus houdt een schaal vol broden vast.

Twee vissen

De vissen liggen op de grond bij de voeten van Jezus.

Op het gras gezeten

Groepen mensen zitten op de groene hellingen en wachten tot zij te eten krijgen.

Venetiaanse kleding

Een vrouw in een glanzende zilveren japon zit met een kind aan haar schouder.

Jacopo Tintoretto (Jacopo Robusti), Italian, Venice 1518/19–1594 Venice. The Metropolitan Museum of Art, New York (Francis L. Leland Fund, 1913; acc. 13.75) · Oil on canvas · Public Domain — The Met Open Access (CC0). The Met Collection API record: "isPublicDomain": true; The Met marks such works on its website "with the Creative Commons Zero (CC0) icon".

De verzen

Matt 14:15–21En als het nu avond werd, kwamen Zijn discipelen tot Hem, zeggende: Deze plaats is woest, en de tijd is nu voorbijgegaan; laat de scharen van U, opdat zij heengaan in de vlekken en zichzelven spijze kopen. Maar Jezus zeide tot hen: Het is hun niet van node heen te gaan, geeft gij hun te eten. Doch zij zeiden tot Hem: Wij hebben hier niet, dan vijf broden en twee vissen. En Hij zeide: Brengt Mij dezelve hier. En Hij beval de scharen neder te zitten op het gras, en nam de vijf broden en de twee vissen, en opwaarts ziende naar den hemel, zegende dezelve; en als Hij ze gebroken had, gaf Hij de broden den discipelen, en de discipelen aan de scharen. En zij aten allen en werden verzadigd, en zij namen op, het overschot der brokken, twaalf volle korven. Die nu gegeten hadden, waren omtrent vijf duizend mannen, zonder de vrouwen en kinderen.