Abraham verstoot Hagar

Lucas van Leyden · 1516
National Gallery of Art, Washington

Lucas van Leyden graveerde deze plaat in Leiden en dateerde haar 1516. Hij graveerde haar met lichte hand: de arceringen zijn open en veel van het papier blijft bijna leeg.

De oude Abraham, één hand op zijn heup, stuurt Hagar weg. Zij brengt een hand naar haar oog om het af te vegen, een kan hangt aan haar zij. De jongen Ismaël staat dicht bij haar en kijkt op. Een hondje snuffelt aan de grond.

Uit de tekst

“Toen stond Abraham des morgens vroeg op” en zond Hagar weg (Genesis 21:14)

Brood en “een fles water” voor onderweg (Genesis 21:14)

“En dit woord was zeer kwaad in Abrahams ogen” (Genesis 21:11)

Van de kunstenaar

Ismaël als klein kind — volgens de jaren in Genesis was hij al een jongeling

Een kan in plaats van een fles water

Een hond met een halsband met belletjes en een ommuurde stad uit Lucas’ land

Details

Abraham

Oud en bebaard, één hand op zijn heup, wendt hij zich tot Hagar.

Hagar

Ze brengt een hand naar haar oog om het af te vegen.

Ismaël

De jongen staat dicht bij zijn moeder en kijkt op.

De hond

Een hondje met een halsband met belletjes.

Lucas van Leyden, Netherlandish, c. 1489/94–1533. National Gallery of Art, Washington (Rosenwald Collection, 1943.3.5662) · Engraving · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Gen 21:9–14En Sara zag den zoon van Hagar, de Egyptische, dien zij Abraham gebaard had, spottende. En zij zeide tot Abraham: Drijf deze dienstmaagd en haar zoon uit; want de zoon dezer dienstmaagd zal met mijn zoon, met Izak, niet erven. En dit woord was zeer kwaad in Abrahams ogen, ter oorzake van zijn zoon. Maar God zeide tot Abraham: Laat het niet kwaad zijn in uw ogen, over den jongen, en over uw dienstmaagd; al wat Sara tot u zal zeggen, hoor naar haar stem; want in Izak zal uw zaad genoemd worden. Doch Ik zal ook den zoon dezer dienstmaagd tot een volk stellen, omdat hij uw zaad is. Toen stond Abraham des morgens vroeg op, en nam brood, en een fles water, en gaf ze aan Hagar, die leggende op haar schouder; ook gaf hij haar het kind, en zond haar weg. En zij ging voort, en dwaalde in de woestijn Ber-seba.