Christus aan de zee van Galilea

Kring van Tintoretto · c. 1570s
National Gallery of Art, Washington

Lang dacht men dat dit doek van de Venetiaanse schilder Tintoretto was; de National Gallery of Art schrijft het nu toe aan zijn kring, waarschijnlijk aan Lambert Sustris, een schilder uit Amsterdam die in Venetië werkte. Het dateert uit de jaren 1570.

Jezus staat op de oever en wijst naar een boot die op de golven heen en weer slingert. Het werd ook wel opgevat als Christus die over het water loopt, maar hier klimt een man met een stralenkrans over de rand terwijl een ander aan een net trekt, zoals in het verslag van Johannes.

Uit de tekst

“Na dezen openbaarde Jezus Zichzelven wederom den discipelen aan de zee van Tiberias” (Johannes 21:1)

“Als het nu morgenstond geworden was, stond Jezus op den oever” (Johannes 21:4)

“Werpt het net aan de rechterzijde van het schip” (Johannes 21:6)

Simon Petrus “wierp zichzelven in de zee” (Johannes 21:7)

Van de kunstenaar

Een wilde, stormachtige zee — het verslag van Johannes noemt geen storm

Snelle Venetiaanse penseelvoering, met witte toetsen voor het schuim

Een dunne stralenkrans voor Petrus, net als voor Jezus

Hoge bomen die het tafereel als gordijnen omlijsten

Details

Op de oever

Jezus staat aan de waterkant, half van achteren gezien, en wijst naar de boot aan de overkant.

Over de rand

Een man met een stralenkrans — Petrus — zet één been over de rand in de golven.

Het net

Een jonge man buigt zich naar buiten en trekt aan een net in het water.

Het zeil

Een wit zeil bolt in de wind; de anderen in de boot houden zich vast en zwaaien.

De overkant

Kleine gebouwen op een verre oever onder zware wolken.

Circle of Jacopo Tintoretto (Probably Lambert Sustris), Venetian, 16th century. National Gallery of Art, Washington (Samuel H. Kress Collection, 1952.5.27) · Oil on canvas · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Joh 21:1–8Na dezen openbaarde Jezus Zichzelven wederom den discipelen aan de zee van Tiberias. En Hij openbaarde Zich aldus: Er waren te zamen Simon Petrus, en Thomas, gezegd Didymus, en Nathanael, die van Kana in Galilea was, en de zonen van Zebedeus, en twee anderen van Zijn discipelen. Simon Petrus zeide tot hen: Ik ga vissen. Zij zeiden tot hem: Wij gaan ook met u. Zij gingen uit, en traden terstond in het schip; en in dien nacht vingen zij niets. En als het nu morgenstond geworden was, stond Jezus op den oever; doch de discipelen wisten niet, dat het Jezus was. Jezus dan zeide tot hen: Kinderkens, hebt gij niet enige toespijs? Zij antwoordden Hem: Neen. En Hij zeide tot hen: Werpt het net aan de rechterzijde van het schip, en gij zult vinden. Zij wierpen het dan, en konden hetzelve niet meer trekken vanwege de menigte der vissen. De discipel dan, welken Jezus liefhad, zeide tot Petrus: Het is de Heere! Simon Petrus dan, horende, dat het de Heere was, omgordde het opperkleed (want hij was naakt), en wierp zichzelven in de zee. En de andere discipelen kwamen met het scheepje (want zij waren niet verre van het land, maar omtrent tweehonderd ellen), slepende het net met de vissen.