Maginin tukwane

Tukwane su ne kayan yau da kullum na duniyar dā: manyan tuluna don ruwa, ruwan inabi, mai da hatsi, butoci, kwanoni, fitilun mai da tukwanen girki masu ƙasa mai zagaye. An gina tukwane na farko da hannu, sau da yawa daga zaren yumɓu da aka murɗa, kuma mai yiwuwa galibi mata ne suke yin su a gida. Na’urar ginin tukwane mai juyawa ta mai da aikin sana’a; mafi tsufa da aka samu a ƙasashen Littafi Mai Tsarki ta fito daga Ur, kimanin 3500–3000 K.H. Na’ura ta farko duwatsu biyu ne, na sama yana juyawa a kan na ƙasa, sau da yawa almajirin sana’a ne yake juya shi; na’urar da ake juyawa da ƙafa ta zo ne bayan kimanin 300 K.H. Ana matse fitilu a cikin gyambo.

Irmiya ya gangara zuwa gidan mai ginin tukwane ya gan shi yana aiki a na’urarsa: sa’ad da tukunya ta lalace a hannunsa, sai ya sāke gina yumɓun ya zama wata dabam (Irmiya 18:3–4). Tukwane masu araha ne kuma suna fashewa da sauƙi, kuma mutane ba safai suke ɗaukar su sa’ad da suke ƙaura ba. Fasassun gutsattsarinsu har yanzu suna da amfani — don ɗiban garwashin wuta ko ruwa (Ishaya 30:14) ko don sosa fata, kamar yadda Ayuba ya yi. Daga baya mutane sukan rubuta gajerun saƙonni a kansu; masu binciken kayan tarihi suna kiran su ostraca, kamar wasiƙun da aka samu a Lakish. Tulunan yumɓu kuma sukan tsare takardu (Irmiya 32:14).