Het eerste offer van Noach

Maarten van Heemskerck · 1559
SMK, Kopenhagen

Maarten van Heemskerck uit Haarlem maakte deze zorgvuldige pentekening in 1559 als ontwerp voor een prent: zij draagt het nummer 5 in een reeks over Noach, die hetzelfde jaar door Cornelis Cort werd gegraveerd. Sinds 1696 hoort zij bij de Deense koninklijke verzameling.

Noachs gezin knielt rond een hoog bakstenen altaar waar de dieren in kolkende vlammen branden, en heft de handen op naar God, die boven op een wolk zweeft. Ver weg links op het water staat de ark, getekend als een groot gebouw met een koepel.

Uit de tekst

Noach ging uit met zijn zonen, zijn huisvrouw en de vrouwen zijner zonen (Genesis 8:18)

“Noach bouwde den HEERE een altaar” en offerde brandofferen van het reine vee en gevogelte (Genesis 8:20)

De HEERE rook dien liefelijken reuk (Genesis 8:21)

Van de kunstenaar

God afgebeeld als een bebaarde oude man op een wolk

Gespierde figuren in golvende gewaden, in de Italiaanse trant die Heemskerck in Rome leerde

De ark getekend als een gebouw met een koepel

Een hoog altaar van baksteen

Details

Op een wolk

God verschijnt als een bebaarde oude man met open armen.

De ark

Ver weg op het water, getekend als een gebouw met een koepel.

Het altaar

Dieren branden in kolkende vlammen op een hoog bakstenen altaar.

Noach

Een bebaarde oude man heft zijn handen op naar het vuur.

Het gezin

Vrouwen en jonge mannen knielen en bidden.

Signatuur

“Martinus Va Heemskerck inVtor” — ontworpen door Heemskerck.

Maarten van Heemskerck, Netherlandish, 1498–1574. SMK — Statens Museum for Kunst, Copenhagen (The Royal Collection of Graphic Art, KKSgb9145) · Pen, brown ink, faint traces of black chalk on yellowish paper; traces of ruling pen · SMK Open: "SMK has chosen to waive these rights. This means that all photos of Public Domain artworks on this site are also in the Public Domain and free to use." (SMK API record: "public_domain": true, "rights": "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/")

De verzen

Gen 8:18–22Toen ging Noach uit, en zijn zonen, en zijn huisvrouw, en de vrouwen zijner zonen met hem. Al het gedierte, al het kruipende, en al het gevogelte, al wat zich op de aarde roert, naar hun geslachten, gingen uit de ark. En Noach bouwde den HEERE een altaar; en hij nam van al het reine vee, en van al het rein gevogelte, en offerde brandofferen op dat altaar. En de HEERE rook dien liefelijken reuk, en de HEERE zeide in Zijn hart: Ik zal voortaan den aardbodem niet meer vervloeken om des mensen wil; want het gedichtsel van 's mensen hart is boos van zijn jeugd aan; en Ik zal voortaan niet meer al het levende slaan, gelijk als Ik gedaan heb. Voortaan al de dagen der aarde zullen zaaiing en oogst, en koude en hitte, en zomer en winter, en dag en nacht, niet ophouden.