De Bijbel in de kunst · Johannes

De gevangenneming van Christus

Albrecht Dürer · 1510
The Cleveland Museum of Art

Dürer dateerde deze houtsnede bovenaan 1510, toen hij vier nieuwe taferelen aan zijn Grote Passie toevoegde. Het is het volste blad van de reeks.

Soldaten zwermen om Jezus heen en sleuren Hem mee aan een touw om Zijn hals, terwijl spiesen, hellebaarden en zwaarden de lucht vullen. Vooraan zwaait Petrus een kort zwaard boven de dienstknecht van de hogepriester, die op zijn rug is gevallen.

Uit de tekst

Een grote schare “met zwaarden en stokken” (Mattheüs 26:47)
Jezus gegrepen en gebonden (Mattheüs 26:50; Johannes 18:12)
Petrus slaat Malchus, de dienstknecht van de hogepriester, naast een omgevallen lantaarn (Johannes 18:3, 10)

Van de kunstenaar

Soldaten met de harnassen, gesplitste mouwen en verenhoeden van Duitse soldaten van 1510
Jezus geleid aan een touw om Zijn hals, een detail van Duitse passievoorstellingen

Details

Aan een touw

Jezus wordt aan een touw om Zijn hals naar voren gesleurd.

Petrus

Petrus heft zijn korte zwaard boven de gevallen man.

Malchus

De dienstknecht ligt op zijn rug met een stok in zijn hand; zijn lantaarn is naast hem gerold.

Op de vlucht

Ver erachter rent een jongeman weg zonder zijn mantel, een soldaat achter hem aan (Markus 14:51–52).

Albrecht Dürer, German, 1471–1528. The Cleveland Museum of Art (Gift of The Print Club of Cleveland in memory of Ralph King, 1926.114) · Woodcut · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Matt 26:47–56En als Hij nog sprak, ziet, Judas, een van de twaalven, kwam, en met hem een grote schare, met zwaarden en stokken, gezonden van de overpriesters en ouderlingen des volks. En die Hem verried, had hun een teken gegeven, zeggende: Dien ik zal kussen, Dezelve is het, grijpt Hem. En terstond komende tot Jezus, zeide hij: Wees gegroet, Rabbi! en hij kuste Hem. Maar Jezus zeide tot hem: Vriend! waartoe zijt gij hier! Toen kwamen zij toe, en sloegen de handen aan Jezus en grepen Hem. En ziet, een van degenen, die met Jezus waren, de hand uitstekende, trok zijn zwaard uit, en slaande den dienstknecht des hogepriesters, hieuw zijn oor af. Toen zeide Jezus tot hem: Keer uw zwaard weder in zijn plaats; want allen, die het zwaard nemen, zullen door het zwaard vergaan. Of meent gij, dat Ik Mijn Vader nu niet kan bidden, en Hij zal Mij meer dan twaalf legioenen engelen bijzetten? Hoe zouden dan de Schriften vervuld worden, die zeggen, dat het alzo geschieden moet? Terzelfder ure sprak Jezus tot de scharen: Gij zijt uitgegaan als tegen een moordenaar, met zwaarden en stokken, om Mij te vangen; dagelijks zat Ik bij u, lerende in den tempel, en gij hebt Mij niet gegrepen; Doch dit alles is geschied, opdat de Schriften der profeten zouden vervuld worden. Toen vluchtten al de discipelen, Hem verlatende.

Joh 18:3–12Judas dan, genomen hebbende de bende krijgsknechten en enige dienaars van de overpriesters en Farizeen, kwam aldaar met lantaarnen, en fakkelen, en wapenen. Jezus dan, wetende alles, wat over Hem komen zou, ging uit, en zeide tot hen: Wien zoekt gij? Zij antwoordden Hem: Jezus den Nazarener. Jezus zeide tot hen: Ik ben het. En Judas, die Hem verried, stond ook bij hen. Als Hij dan tot hen zeide: Ik ben het; gingen zij achterwaarts, en vielen ter aarde. Hij vraagde hun dan wederom: Wien zoekt gij? En zij zeiden: Jezus den Nazarener. Jezus antwoordde: Ik heb u gezegd, dat Ik het ben. Indien gij dan Mij zoekt, zo laat dezen heengaan. Opdat het woord vervuld zou worden, dat Hij gezegd had: Uit degenen, die Gij Mij gegeven hebt, heb Ik niemand verloren. Simon Petrus dan, hebbende een zwaard, trok hetzelve uit, en sloeg des hogepriesters dienstknecht, en hieuw zijn rechteroor af. En de naam van den dienstknecht was Malchus. Jezus dan zeide tot Petrus: Steek uw zwaard in de schede. Den drinkbeker, dien Mij de Vader gegeven heeft, zal Ik dien niet drinken? De bende dan, en de overste over duizend, en de dienaars der Joden namen Jezus gezamenlijk, en bonden Hem;

Bekijk het op de site van het museum