De dienstmaagd schermt de vlam af met haar hand; het licht valt op het gezicht van Petrus.
De Bijbel in de kunst · Lukas
De verloochening van Petrus
Rembrandt · 1660
Rijksmuseum, Amsterdam
Rembrandt schilderde dit grote doek in 1660 en signeerde en dateerde het rechtsonder; het museum vermeldt het als werk van hem en zijn werkplaats. Catharina de Grote kocht het in 1781 voor de Hermitage, en in 1933 kwam het uit de Sovjet-Unie naar het Rijksmuseum.
Het is nacht; een dienstmaagd houdt een kaars omhoog, schermt de vlam af met haar hand en tuurt naar Petrus. Hij trekt zijn witte mantel om zich heen en heft een open hand: nee.
Uit de tekst
- Petrus die van verre volgde, tot in het huis van de hogepriester (Lukas 22:54)
- Een dienstmaagd, “ziende hem bij het vuur zitten, en haar ogen op hem houdende” (Lukas 22:56)
- “Vrouw, ik ken Hem niet” (Lukas 22:57)
- “De Heere, Zich omkerende, zag Petrus aan” (Lukas 22:61)
Van de kunstenaar
- Een kaars in plaats van het vuur op de binnenplaats
- Soldaten in de wapenrusting uit Rembrandts eigen eeuw
- Petrus als oude man met een grijze baard in een witte mantel
- Jezus die op hetzelfde moment op de donkere achtergrond wordt weggeleid
Details
De kaars
Petrus
Een oude man met een grijze baard, zijn witte mantel om zich heen getrokken.
De open hand
Een open hand die naar buiten draait — het gebaar waarmee Petrus verloochent.
De soldaat
Een soldaat in harnas houdt op met drinken uit zijn kan en kijkt op.
Helm en zwaard
Een glanzende helm en een zwaard liggen voor hem.
In de schaduw
Nauwelijks zichtbaar achteraan: figuren die een gevangene wegleiden — volgens het museum Jezus, die omkijkt.
Rembrandt van Rijn (and workshop), Dutch, 1606–1669. Rijksmuseum, Amsterdam (purchased with the support of the Vereniging Rembrandt; SK-A-3137) · Oil on canvas · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.