Zaparcie się św. Piotra

Rembrandt · 1660
Rijksmuseum, Amsterdam

Rembrandt namalował to duże płótno w 1660 roku i sygnował je oraz datował w prawym dolnym rogu; muzeum podaje je jako dzieło jego i jego warsztatu. Katarzyna Wielka kupiła je dla Ermitażu w 1781 roku, a w 1933 roku trafiło ze Związku Radzieckiego do Rijksmuseum.

Nocą służąca unosi świecę, osłaniając płomień dłonią, i przygląda się Piotrowi. On otula się białym płaszczem i unosi otwartą dłoń: nie.

Z tekstu

Piotr idący z daleka za Jezusem do domu najwyższego kapłana (Ewangelia Łukasza 22,54)

Służąca, która „zobaczyła go siedzącego przy ogniu, uważnie mu się przyjrzała” (Ewangelia Łukasza 22,56)

„Kobieto, nie znam go” (Ewangelia Łukasza 22,57)

„A Pan odwrócił się i spojrzał na Piotra” (Ewangelia Łukasza 22,61)

Od artysty

Świeca zamiast ogniska na dziedzińcu

Żołnierze w zbrojach z czasów Rembrandta

Piotr jako siwobrody starzec w białym płaszczu

Jezus prowadzony w tej samej chwili w ciemnym tle

Szczegóły

Świeca

Służąca osłania płomień dłonią; jego światło pada na twarz Piotra.

Piotr

Starzec z siwą brodą, otulony białym płaszczem.

Otwarta dłoń

Otwarta dłoń zwrócona na zewnątrz – gest zaparcia się Piotra.

Żołnierz

Żołnierz w zbroi przestaje pić z dzbana i podnosi wzrok.

Hełm i miecz

Przed nim leżą lśniący hełm i miecz.

W cieniu

Ledwo widoczne w głębi: postacie prowadzące więźnia – muzeum rozpoznaje w nim Jezusa, który ogląda się za siebie.

Rembrandt van Rijn (and workshop), Dutch, 1606–1669. Rijksmuseum, Amsterdam (purchased with the support of the Vereniging Rembrandt; SK-A-3137) · Oil on canvas · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

Wersety

Łk 22:54–62Wtedy schwytali go, poprowadzili i przywiedli do domu najwyższego kapłana. A Piotr szedł za nim z daleka. Kiedy rozniecili ogień na środku dziedzińca i usiedli razem, usiadł i Piotr wśród nich. A pewna służąca, gdy zobaczyła go siedzącego przy ogniu, uważnie mu się przyjrzała i powiedziała: On też był z nim. Lecz on zaparł się go, mówiąc: Kobieto, nie znam go. A po chwili ktoś inny go zobaczył i powiedział: I ty jesteś jednym z nich. Ale Piotr odrzekł: Człowieku, nie jestem. A po upływie około jednej godziny ktoś inny stwierdził stanowczo: Na pewno i ten człowiek był z nim, bo też jest Galilejczykiem. Piotr zaś powiedział: Człowieku, nie wiem, o czym mówisz. I natychmiast, gdy on jeszcze mówił, zapiał kogut. A Pan odwrócił się i spojrzał na Piotra. I przypomniał sobie Piotr słowa Pana, jak mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz. I Piotr, wyszedłszy na zewnątrz, gorzko zapłakał.