De prediking van Johannes de Doper

Willem Reuter · c. 1665
National Gallery of Art, Washington

Willem Reuter, een Vlaamse schilder die in Rome werkte, schilderde dit doek rond 1665. Toen het in 1965 in Londen werd tentoongesteld, werd het toegeschreven aan Jan Miel, een andere Vlaming in Rome; de National Gallery vermeldt het nu onder Reuter.

Johannes zit op een rots onder grote bomen, één hand geheven terwijl hij spreekt. Om hem heen verdringen zich moeders met kinderen, soldaten met helmen, een ruiter op een wit paard en een oude man in een rood gewaad, terwijl op de weg rechts nog meer reizigers aankomen.

Uit de tekst

Johannes, “predikende in de woestijn van Judea” (Mattheüs 3:1)

Een kleed van kemelshaar met een lederen gordel (Mattheüs 3:4)

Mensen die uit Jeruzalem en geheel Judea tot hem uitgingen (Mattheüs 3:5)

Krijgslieden onder de toehoorders, die vragen: “En wij, wat zullen wij doen?” (Lukas 3:14)

Van de kunstenaar

Een lommerrijk Italiaans landschap met palmbomen in plaats van een woestijn

Een dun rieten kruis met een spreukband en een lam aan de voeten van Johannes — de tekenen waaraan schilders hem gewoonlijk herkenbaar maakten

Toehoorders in zeventiende-eeuwse kleding — gevederde mutsen, tulbanden, een brede platte hoed

Een kameel en ruiters die in de verte voorbijtrekken

Details

De prediker

Johannes zit op een rots met één hand geheven, in een ruw pelsgewaad en een rode doek.

Rieten kruis

Een dun kruis van riet met een spreukband eromheen gewonden.

Het lam

Aan zijn voeten ligt een lam.

Soldaten

Soldaten met helmen en speren en een man op een wit paard luisteren achteraan.

Moeders

Twee jonge vrouwen houden kleine kinderen op schoot.

Nog steeds komend

Op de weg wijst een jonge man een oude reiziger naar de menigte.

Willem Reuter, Flemish, c. 1642–1681. National Gallery of Art, Washington (Gift of Joseph F. McCrindle, 2004.101.3) · Oil on canvas · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Matt 3:1–5En in die dagen kwam Johannes de Doper, predikende in de woestijn van Judea, En zeggende: Bekeert u; want het Koninkrijk der hemelen is nabij gekomen. Want deze is het, van denwelken gesproken is door Jesaja, den profeet, zeggende: De stem des roependen in de woestijn: Bereidt den weg des Heeren, maakt Zijn paden recht! En dezelve Johannes had zijn kleding van kemelshaar, en een lederen gordel om zijn lenden; en zijn voedsel was sprinkhanen en wilde honig. Toen is tot hem uitgegaan Jeruzalem en geheel Judea, en het gehele land rondom de Jordaan;

Luc 3:10–14En de scharen vraagden hem, zeggende: Wat zullen wij dan doen? En hij, antwoordende, zeide tot hen: Die twee rokken heeft, dele hem mede, die geen heeft; en die spijze heeft, doe desgelijks. En er kwamen ook tollenaars om gedoopt te worden, en zeiden tot hem: Meester! wat zullen wij doen? En hij zeide tot hen: Eist niet meer, dan hetgeen u gezet is. En hem vraagden ook de krijgslieden, zeggende: En wij, wat zullen wij doen? En hij zeide tot hen: Doet niemand overlast, en ontvreemdt niemand het zijne met bedrog, en laat u vergenoegen met uw bezoldigingen.