Wani janar ɗan Libiya, Shoshenq I, ya zama Fir’auna ya kuma kafa sabuwar daula. Yawanci ana ce shi ne Shishak, wanda ya kai wa Urushalima yaƙi a shekara ta biyar ta Rehobowam ɗan Solomon (1 Sarakuna 14:25). A Karnak ya rubuta jerin garuruwan yaƙinsa a Kan’ana.
Kundin sani › A wancan lokaci a duniya
A cikin Littafi Mai Tsarki · kimanin 960 K.H. · Urushalima
Solomon ya gina haikali
A shekara ta huɗu ta mulkinsa Solomon ya fara gina haikali a Urushalima. Ginin ya ɗauki shekaru bakwai.
1Sar 6:1–14
A shekara ta ɗari huɗu da tamani bayan fitowar Isra’ilawa daga Masar, a shekara ta huɗu ta mulkin Solomon a bisa Isra’ila, a watan Zif, wata na biyu, Solomon ya fara gina haikalin Ubangiji. Haikalin da Sarki Solomon ya gina wa Ubangiji, tsawonsa kamu sittin, fāɗinsa kamu ashirin, tsayinsa kuma kamu talatin ne. Shirayin da yake a gaban ainihin zauren haikalin, ya ƙara faɗin haikalin da kamu ashirin, ya kuma nausa daga gaban haikalin kamu goma. Ya yi tagogin da suka fi fāɗi daga ciki fiye da waje a haikalin. A jikin bangayen babban zaure da kuma cikin wuri mai tsarki, ya gina ɗakuna kewaye da ginin, inda akwai ɗakuna a gefe. Fāɗin ɗakunan ƙasa, kamu biyar ne, fāɗin ɗakunan tsakiya, kamu shida ne, fāɗin ɗakunan hawa na uku kuwa, kamu bakwai ne. Ya yi bangaye kewaye a waje da haikalin don kada a sa wani abu a bangayen haikali. A yin ginin haikalin, duwatsun da aka fafe ne kaɗai daga wurin fafe duwatsu aka yi amfani da su, ba a ji karar guduma ko gizago, ko wani abin da aka yi da ƙarfe a wurin ginin haikali yayinda ake gina shi ba. Ƙofar zuwa ɗakunan ƙasa tana gefen kudu na haikalin; akwai matakai da suka bi zuwa hawa na tsakiya, daga can kuma matakan sun wuce zuwa hawa na uku. A haka ya gina haikalin ya kuma gama shi, ya jinƙe shi da manyan katakai da kuma katakan al’ul. Ya kuma gina ɗakunan gefe duka a gefen haikalin. Tsayin kowanne, kamu biyar ne, aka haɗa su da haikalin da manyan katakan al’ul. Sai maganar Ubangiji ta zo wa Solomon ta ce, “Game da wannan haikalin da kake ginawa, in ka bi ƙa’idodina, ka cika farillaina, ka kiyaye dukan umarnaina, ka kuma yi biyayya da su, zan cika alkawarin da na yi wa mahaifinka Dawuda ta wurinka. Zan kuma zauna a cikin Isra’ilawa, ba kuwa zan taɓa rabuwa da su ba.” Saboda haka Solomon ya gina haikalin ya kuma gama shi.A lokaci ɗaya a duniya
1 Sarakuna 6:1 ya sa farkon ginin haikalin a shekara ta huɗu ta mulkin Solomon; bisa ga lissafin da aka saba na mulkin sarakuna, wannan kimanin 966–960 K.H. ne. Ba a sami wani rubutu da ya ambaci Solomon ba, kuma girma da arzikin masarautarsa ana muhawara a kai tsakanin masana tarihi da masu tono ƙasa. Ga duniyar ƙarni na 10 K.H.
MasarShishakya yi mulki kimanin 943–922 K.H.
Mesofotamiya da Gabas ta TsakiyaKalandar manomiƙarni na 10 K.H.
Wani ƙaramin allon dutsen farar ƙasa da aka samu a Gezer ya jera shekarar noma wata-wata: girbin zaitun, shuka, shuka na ƙarshe, rama (flax), sha’ir, girbi, yanke inabi da ’ya’yan itacen rani. Mai yiwuwa aikin koyon rubutu ne, yana ɗaya daga cikin rubutu mafi tsufa a Ibrananci ko wani harshe mai kusanci sosai; yanzu yana a Istanbul.
Mesofotamiya da Gabas ta TsakiyaAssuriya ta sāke tashidaga 911 K.H.
Bayan ƙarnoni biyu na rauni, Sarki Adad-nirari II ya fara yaƙe-yaƙe na kowace shekara da suka sāke gina ikon Assuriya. Sabuwar Daular Assuriya za tă mallaki Gabas ta Tsakiya shekara ɗari uku, har zuwa 609 K.H. — daular zamanin Yunana da Ishaya.
SinWaƙoƙin Sin mafi tsufakimanin 1000–600 K.H.
Waƙoƙi mafi tsufa a cikin Littafin Waƙoƙi, tarin waƙoƙi na farko na Sin, sun fito daga waɗannan ƙarnoni: waƙoƙin noma, zance na soyayya, liyafa, farauta da yaƙi, da ake rerawa a fadar Zhou da kuma ƙauyuka.
Giris da RomaKabari mai arziki a Lefkandikimanin 950 K.H.
A Lefkandi a tsibirin Euboea na Girka, an binne wani mutum da wata mace ƙarƙashin wani dogon gini tare da dawakai huɗu, kayan ado na zinariya da kayayyaki daga Saifurus da Gabas ta Tsakiya — alamar cewa ciniki ya ci gaba har ma a cikin “Zamanin Duhu” na Girka.
Nahiyoyin AmirkaFilayen Maya na farkokimanin 1000 K.H.
A Ceibal a Guatemala, Maya na farko sun shirya fili na bukukuwa da dandamali kimanin 1000 K.H., kafin su zauna a manyan garuruwa — ɗaya daga cikin gine-ginen jama’a na Maya mafi tsufa da aka sani.
