Zerzes I (486–465 K.H.) ya kai wa Girka hari ya kuma rasa jiragen yaƙinsa a Salamis a 480 K.H. Ɗansa Artazerzes I (465–424 K.H.) shi ne sarkin da Nehemiya ya yi wa hidima a Shusha.
Kundin sani › A wancan lokaci a duniya
A cikin Littafi Mai Tsarki · 445 K.H. · Urushalima
Nehemiya da katangu
Nehemiya, mai riƙe kwaf na sarkin Farisa, ya binciki rusassun katangun Urushalima da dare ya kuma jagoranci mutane wajen sake gina su.
Neh 2:11–20
Sai na je Urushalima, bayan na zauna a can na kwanaki uku, sai na fita da dare tare da mutane kalila. Ban faɗa wa wani abin da Allahna ya sa a zuciyata in yi don Urushalima ba. Ba waɗansu dabbobi kuma tare da ni, sai dai dabbar da na hau. Da dare na fita ta Ƙofar Kwari wajen Rijiyar Dila da Ƙofar Juji, ina dudduba katangar Urushalima waɗanda aka rushe da kuma ƙofofinta waɗanda aka ƙone da wuta. Sa’an nan na ci gaba zuwa wajen Ƙofar Maɓuɓɓuga da kuma Tafkin Sarki, amma babu isashen wuri saboda abin da na hau yă bi; saboda haka na haura ta kwarin da dad dare, ina dudduba katangar. A ƙarshe, na juya na sāke shiga ta Ƙofar Kwari. Shugabanni ba su san inda na tafi, ko abin da nake yi ba, domin ban riga na faɗa wa Yahudawa, ko firistoci, ko manyan gari, ko shugabanni, ko sauran waɗanda za su yi aiki, kome ba. Sai na ce musu, “Kun ga matsalar da muke ciki, yadda Urushalima ta zama kango, an kuma ƙone ƙofofinta da wuta. Ku zo mu sāke gina katangar Urushalima, ba za mu ƙara shan kunya ba.” Na kuma faɗa musu game da yadda alherin Allahna yake tare da ni da kuma abin da sarki ya faɗa mini. Suka amsa, suka ce, “Mu tashi, mu kama gini.” Sai suka fara wannan aiki mai kyau. Amma sa’ad da Sanballat mutumin Horon da Tobiya wakilin ƙasar Ammon da kuma Geshem mutumin Arab suka ji game da wannan, sai suka yi mana ba’a suka kuma yi mana dariya. Suka ce, “Me kuke tsammani kuke yi? Kuna so ku yi wa sarki tawaye ne?” Na amsa musu na ce, “Allah na sama zai ba mu nasara. Mu bayinsa za mu tashi mu fara gini, amma game da ku kam, ba ku da rabo cikin Urushalima, ba ku da wani hakki ko wani abin tunawa.”A lokaci ɗaya a duniya
Nehemiya, mai riƙon kwaf na sarkin Farisa Artazerzes I, ya zo Urushalima a 445 K.H. ya kuma sāke gina katangarta. Zamani ɗaya kafin haka, sarkin Littafin Esta, Ahasuerus (a Littafi Mai Tsarki na Hausa, “Zerzes”), yawanci ana ganin shi ne Zerzes I. Ga duniyar ƙarni na 5 K.H.
Mesofotamiya da Gabas ta TsakiyaZerzes da Artazerzes486–424 K.H.
Giris da RomaParthenon447–432 K.H.
Yayinda Nehemiya yake sāke gina katangar Urushalima, Atens ƙarƙashin Pericles tana gina Parthenon a kan Acropolis ɗinta, wanda aka fara a 447 K.H.
Gabashin Turai da filayen ciyawaHerodotus ya kwatanta Dnieperkimanin 484–425 K.H.
Masanin tarihi na Hellenawa Herodotus ya rubuta Histories, babban aikin tarihi na farko a Yamma. A Littafi na 4 ya kwatanta Scythiyawa da Borysthenes — wato Dnieper — wanda ya kira kogi mafi ba da amfani bayan Nilu. Mai yiwuwa ya ziyarci Olbia kusa da bakinsa.
MasarSojojin Yahudawa a bakin Niluƙarni na 5 K.H.
A Tsibirin Elephantine a Aswan, sojojin Yahudawa sun yi wa Farisawa hidima kuma suna da haikalinsu. Wasiƙunsu na Arameyik na 407 K.H. sun ambaci ’ya’yan Sanballat, gwamnan Samariya — abokin hamayyar Nehemiya (Nehemiya 2:10).
SinƘasashe Masu Yaƙidaga kimanin 475 K.H.
A Sin tsohon tsari ya rushe zuwa ƙasashe bakwai masu hamayya. A wannan zamani mai wahala masu tunani na “Makarantu Ɗari” — mabiyan Confucius, na Mozi da na malaman Dao — suka yi muhawara a kan yadda za a rayu da yadda za a yi mulki.
