Wata silindar yumɓu da aka rubuta wa Sairus bayan ya ci Babilon ta kwatanta shi yana mayar da al’ummai da aka kwashe da siffofin allolinsu zuwa gidajensu. Ba ta ambaci Yahudawa ba, amma ta nuna manufa kamar wadda take a Ezra 1. Tana British Museum.
Kundin sani › A wancan lokaci a duniya
A cikin Littafi Mai Tsarki · 538 K.H. · Babilon
Sairus ya bar waɗanda aka kai bauta su koma
Sairus na Farisa, wanda ya ci Babilon, ya bar Yahudawa su koma gida su sake gina haikali a Urushalima.
Ezr 1:1–11
A shekara ta farko ta mulkin sarkin Farisa, wato, sarki Sairus, domin a cika maganar Ubangiji da aka yi ta bakin Irmiya, sai Ubangiji ya taɓa zuciyar Sairus sarkin Farisa ya yi shela a duk fāɗin ƙasarsa, ya kuma rubuta cewa, “Ga abin da Sairus sarkin Farisa yake shela, “ ‘ Ubangiji Allah na sama ya ba ni iko in yi mulkin duniya duka, ya kuma zaɓe ni in gina masa haikali a Urushalima cikin Yahuda. Duk wanda yake nasa a cikinku bari Allahnsa yă kasance tare da shi, bari yă tafi Urushalima cikin Yahuda yă gina haikalin Ubangiji, Allah na Isra’ila, Allah wanda yake a Urushalima. Duk inda akwai mutumin Yahuda da ya rage, sai mutanen da suke zama kusa da shi, su taimake shi da azurfa, da zinariya, da kaya, da kuma dabbobi, tare da kyautai na yardar rai saboda Gidan Allah wanda yake a Urushalima.’ ” Sai shugabannin zuriyar Yahuda da na Benyamin, da firistoci da Lawiyawa, duk wanda Allah ya taɓa zuciyarsa, suka shirya don su je su gina haikalin Ubangiji a Urushalima. Dukan maƙwabtansu kuwa suka taimake su da gudummawa na kayan azurfa da na zinariya, da kaya, da dabbobi, da kuma kyautai masu daraja bisa bayarwar yardar rai da suka yi. Sai sarki Sairus ya fitar da kayan da suke na haikalin Ubangiji waɗanda Nebukadnezzar ya kwashe daga Urushalima ya sa a haikalin allahnsa. Sairus sarkin Farisa ya sa Mitredat ma’aji ya ƙirga su a gaban Sheshbazzar ɗan sarkin Yahuda. Ga lissafin kayan. Manyan kwanonin zinariya guda 30 Manyan kwanonin azurfa guda 1,000 Wuƙaƙe guda 29 Waɗansu kwanonin zinariya guda 30 Waɗansu kwanonin azurfa guda 410 da waɗansu kayayyaki guda 1,000 Dukan kayayyakin zinariya da na azurfa sun kai 5,400. Sheshbazzar ya kawo kayayyakin nan duka tare da shi lokacin da kamammun suka hauro daga Babilon zuwa Urushalima.A lokaci ɗaya a duniya
A 539 K.H. Sairus Babba na Farisa ya ci Babilon, kuma Ezra 1 ya ba da labari cewa ya bar masu zaman bauta na Yahuda su koma gida su sāke gina haikali. An gama shi a 516 ko 515 K.H. ƙarƙashin Dariyus I. Ga duniyar ƙarni na 6 K.H.
Mesofotamiya da Gabas ta TsakiyaSilindar Sairusbayan 539 K.H.
SinConfucius551–479 K.H.
Confucius ya koyar a ƙasar Lu cewa kyakkyawan tsari yana farawa da masu mulki masu gaskiya, girmama iyaye da ilimi. Maganganunsa, waɗanda almajiransa suka tattara a cikin Analects, sun siffanta rayuwa a Sin fiye da shekaru dubu biyu.
IndiyaBuddhakimanin 563–483 K.H. bisa ga al’ada; kimanin 480–400 K.H. bisa ga masana da yawa
Siddhartha Gautama, Buddha, ya koyar a arewacin Indiya, mabiyansa kuma suka kafa addinin Buddha. Al’ada ta sa rayuwarsa a kimanin 563–483 K.H.; masana da yawa yanzu suna sa ta daga baya, kimanin 480–400 K.H.
Giris da RomaRoma ta zama jamhuriya509 K.H. (datin gargajiya)
Bisa ga al’adar Romawa, mutanen Roma sun kori sarkinsu na ƙarshe, Tarquin Mai Girman Kai, a 509 K.H. suka kuma fara zaɓen jakadu (consuls) biyu kowace shekara.
Giris da RomaDimokuraɗiyya a Atens508/507 K.H.
Cleisthenes ya sāke tsara ’yan ƙasar Atens don taron dukan ’yantattun maza ya yanke shawara a kan al’amuran jama’a — farkon dimokuraɗiyyar Atens.
Gabashin Turai da filayen ciyawaDariyus da Scythiyawakimanin 513 K.H.
Dariyus I, sarkin Farisa wanda a zamaninsa aka gama haikali (Ezra 6:15), ya jagoranci babbar runduna ta haye Kogin Danube don ya yaƙi Scythiyawa. Bisa ga Herodotus, sun ja da baya ta cikin filin ciyawa suna ƙone ciyawa, Farisawa kuma suka juya suka koma.
Nahiyoyin AmirkaMonte Albánkimanin 500 K.H.
A kwarin Oaxaca na Mexico, Zapotec sun fara gina Monte Albán a kan ƙwanƙolin dutse da aka daidaita. Ya zama babban birninsu fiye da shekara dubu.
