Zaparcie się św. Piotra

Caravaggio · 1610
Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork

Caravaggio namalował to płótno w 1610 roku, ostatnim roku swego życia, prawdopodobnie w Neapolu. Są tu tylko trzy postacie w półpostaci, przysunięte blisko widza i uchwycone w ostrym świetle na tle ciemności.

Żołnierz i młoda kobieta zwracają się przeciw Piotrowi; Piotr, starzec o pobrużdżonym czole, kieruje dłonie ku własnej piersi, jakby mówił: „Ja?”. Farba jest kładziona szybko i cienko, prawie bez szczegółów – tak Caravaggio pracował u samego kresu.

Z tekstu

Piotr siedzący na dziedzińcu najwyższego kapłana (Ewangelia Mateusza 26,69)

Podeszła do niego dziewczyna: „Ty też byłeś z Jezusem” (Ewangelia Mateusza 26,69)

Stojący obok: „Na pewno ty też jesteś jednym z nich” (Ewangelia Mateusza 26,73)

„Nie znam tego człowieka” (Ewangelia Mateusza 26,74)

Od artysty

Żołnierz w hełmie z czasów samego malarza

Nic z dziedzińca ani ogniska – tylko twarze i dłonie w ciemnym wnętrzu

Piotr jako stary, łysy mężczyzna, tak jak zwykle przedstawiali go malarze

Szczegóły

Żołnierz

Widziany od tyłu; tylko jego zdobiony hełm i czerwony rękaw chwytają światło.

Służąca

Z białą chustą na włosach patrzy w stronę żołnierza.

Piotr

Łysy, z siwą brodą, z głęboko pobrużdżonym czołem.

„Nie ja”

Piotr kieruje obie dłonie ku własnej piersi.

Wskazująca dłoń

Z cienia wysuwa się ręka wskazująca na Piotra.

Caravaggio (Michelangelo Merisi), Italian, Milan or Caravaggio 1571–1610 Porto Ercole. The Metropolitan Museum of Art, New York (Gift of Herman and Lila Shickman, and Purchase, Lila Acheson Wallace Gift, 1997; acc. 1997.167) · Oil on canvas · Public Domain — The Met Open Access (CC0). The Met Collection API record: "isPublicDomain": true; The Met marks such works on its website "with the Creative Commons Zero (CC0) icon".

Wersety

Mt 26:69–75Piotr zaś siedział na zewnątrz, na dziedzińcu. Podeszła do niego pewna dziewczyna i powiedziała: Ty też byłeś z Jezusem z Galilei. Lecz on wyparł się wobec wszystkich, mówiąc: Nie wiem, o czym mówisz. A gdy wyszedł do przedsionka, zobaczyła go inna dziewczyna i powiedziała do tych, którzy tam byli: On też był z Jezusem z Nazaretu. I znowu wyparł się pod przysięgą: Nie znam tego człowieka. Po chwili ci, którzy tam stali, podeszli i powiedzieli do Piotra: Na pewno ty też jesteś jednym z nich, bo i twoja mowa cię zdradza. Wtedy zaczął się zaklinać i przysięgać: Nie znam tego człowieka. I zaraz zapiał kogut. I przypomniał sobie Piotr słowa Jezusa, który mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz. Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.