Jona onder de wonderboom

Antonie Wierix · 1585
Rijksmuseum, Amsterdam

Antonie Wierix uit Antwerpen graveerde deze plaat naar een tekening van Maerten de Vos, als het vijfde tafereel van een reeks over Jona. Deze afdruk komt uit het “Theatrum biblicum”, een prentenbijbel die Claes Jansz. Visscher in 1643 in Amsterdam uitgaf.

Jona zit op een rots boven Ninevé, dat getekend is als een grote havenstad met koepels, torens en schepen. Boven hem klimt een plant vol grote kalebassen tegen een houten rek op, maar de zon brandt, en hij trekt zijn mantel over zijn hoofd om zich ertegen te beschermen.

Uit de tekst

Jona die ten oosten van de stad onder een verdek zat, totdat hij zag wat van de stad zou worden (Jona 4:5)

De wonderboom die opschoot, “opdat er schaduw mocht zijn over zijn hoofd” (Jona 4:6)

“De zon stak op het hoofd van Jona” (Jona 4:8)

Van de kunstenaar

Ninevé als een haven uit de zestiende eeuw met een koepelkerk en zeilschepen

De plant getekend als een kalebasrank met hangende vruchten, een gangbare uitleg van het woord in de tijd van de kunstenaar

Een zon met een menselijk gezicht

De naam van God in Hebreeuwse letters in een heldere wolk, zoals veel schilders en graveurs uit die tijd hem schreven

Details

Jona

De profeet trekt zijn mantel over zijn hoofd en kijkt omhoog naar de zon.

De plant

Grote bladeren en hangende kalebassen boven een houten rek.

De zon

Een zon met een gezicht schijnt door de bladeren.

De naam

Vier Hebreeuwse letters in een heldere wolk, met stralen die omlaag vallen.

Ninevé

Een grote havenstad met koepels, torens en schepen.

Boek en staf

Een gesloten boek en een staf liggen naast hem op de rots.

Antonie Wierix (II), Flemish, c. 1555/59–1604, after a drawing by Maerten de Vos. Rijksmuseum, Amsterdam (RP-P-OB-9375) · Engraving · Image: "Public Domain" (https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/); object metadata: CC0 1.0 (https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/) — Rijksmuseum Linked Art record.

De verzen

Jona 4:5–8Jona nu ging ter stad uit, en zette zich tegen het oosten der stad; en hij maakte zich aldaar een verdek, en zat daaronder in de schaduw, totdat hij zag, wat van de stad zou worden. En God, de HEERE, beschikte een wonderboom, en deed hem opschieten boven Jona, opdat er schaduw mocht zijn over zijn hoofd, om hem te redden van zijn verdriet. En Jona verblijdde zich over den wonderboom met grote blijdschap. Maar God beschikte een worm des anderen daags in het opgaan van den dageraad; die stak den wonderboom, dat hij verdorde. En het geschiedde, als de zon oprees, dat God een stillen oostenwind beschikte; en de zon stak op het hoofd van Jona, dat hij amechtig werd; en hij wenste zijner ziel te mogen sterven, en zeide: Het is mij beter te sterven dan te leven.