Door de lucht geslingerd, de armen omhoog.
De Bijbel in de kunst · Jona
Jona door de walvis uitgeworpen op de kust bij Ninevé
Maarten van Heemskerck · 1566
The Cleveland Museum of Art
Maarten van Heemskerck uit Haarlem tekende dit tafereel met pen in bruine inkt en signeerde en dateerde het in 1566. Het hoort bij een reeks over het verhaal van Jona, gemaakt als ontwerpen voor gravures: de lijnen werden op een koperen plaat doorgegriffeld. Het Cleveland Museum of Art verwierf het in 2024.
De grote vis, één en al tanden en vinnen, ligt in de branding met wijd opengesperde bek, en Jona vliegt eruit door de lucht, de armen omhoog. Een stad met torens ligt langs de verre kust, links varen schepen, en een oude man kijkt vanuit de wolken omlaag.
Uit de tekst
- De grote vis (Jona 1:17)
- De vis die Jona uitspuwde op het droge (Jona 2:10)
- Schepen op zee, zoals het schip waarmee hij vluchtte (Jona 1:3)
- Een grote stad achter de kust — Ninevé, zoals de titel van de tekening zegt (Jona 3:3)
Van de kunstenaar
- De vis als zeemonster met puntige tanden, vinnen en een opgekrulde staart
- God afgebeeld als een oude bebaarde man in de wolken, zoals kunstenaars vaak deden
- Een kuststad met torens zoals die van de zestiende eeuw
Details
Jona
De vis
Enorme kaken vol tanden en een starend oog.
De staart
Een opgekrulde staart met vinnen rijst op uit de golven.
In de wolken
Een oude bebaarde man kijkt omlaag — zo beeldden kunstenaars God vaak af.
De stad
Torens en muren op de verre kust.
Schepen
Zeilschepen op zee.
Maarten van Heemskerck, Dutch, 1498–1574. The Cleveland Museum of Art (Leonard C. Hanna Jr. Fund, 2024.28) · Pen and brown ink over indications in black chalk, within brown ink framing lines; indented for transfer · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).