Ọba akwụkwọ ihe ọmụma › Ngwa agha na agha
Ngwa agha na agha
Mgbidi obodo na ọnọchibido
Mgbidi, ọnụ ụzọ ama, ala a kpokọtara, ihe ịkụ mgbidi na ọwa e gwuru nʼokpuru ala · ọnọchibido Lakish nke ndị Asịrịa, 701 BC
Ọtụtụ obodo guzoro nʼelu ugwu nta, nʼazụ mgbidi nwere ụlọ elu, olulu mmiri maọbụ ala dị mkpọda nʼihu ha, na ọnụ ụzọ ama nwere ọtụtụ ọnụụlọ na ibo dị arọ e ji ọla kpuchie. Hazọ, Megido na Gaza (Gezer), obodo ndị Solomọn wughachiri, nwere mgbidi abụọ nwere ọnụụlọ nʼime ha — dịka ụbọchị ọdịnala si dị, nke ụfọdụ ndị ọkà mmụta ihe mgbe ochie na-arụrịta ụka. Ndị na-awakpo pụrụ iji ubube rigoo, gwuo ọwa nʼokpuru ala, maọbụ kpokọta ala ka ọ bụrụ ihe nrigo ma kpụgharịa ihe ịkụ mgbidi ruo na mgbidi ahụ, dịka Joab mere na Ebel-Bet-Maaka (2 Samuel 20:15). Maọbụ ha gbaa obodo ahụ gburugburu ka agụụ gbuo ya: Sameria nagidere afọ atọ. Ya mere obodo na-echebe mmiri ha — Hezekaya gwuru ọwa dị ihe dị ka mita 533 nʼime nkume iji webata mmiri iyi Gaihọn nʼime Jerusalem.
Ọnọchibido a kacha mara nke oge ahụ bụ nke Lakish, nke Senakerib nke Asịrịa meriri nʼafọ 701 BC. Ihe a pịrị na nkume nʼụlọeze ya na Ninive, nke dị ugbu a na British Museum, na-egosi ndị na-agba àkụ na ihe ịkụ mgbidi na-awakpo, ndị na-agbachitere obodo na-atụ ọkụ, na ndị mmadụ ji ngwongwo ha na-esi nʼọnụ ụzọ ama apụ. Nʼebe ahụ, ndị na-egwupụta ala chọtara ihe nrigo ndị Asịrịa e ji nkume kpokọta, ihe nrigo ọzọ e wuru nʼime obodo, na ọtụtụ narị ọnụ àkụ na nkume ebe.
Amaokwu ndị dị mkpa
Ndị agha Joab bịara gbochie ya na Ebel-Bet-Maaka. Ha wuru ihe mgbochi ruo obodo ahụ, nọbichie mgbidi dị ya gburugburu. Ebe ha nọ na-akụ mgbidi ahụ ihe, ka ha kwatuo ya.Nʼihi nke a, oke ụnwụ dara nʼobodo Sameria. Nri kọrọ nʼala ahụ ruo na e bidoro ire otu isi ịnyịnya ibu iri shekel ọlaọcha asatọ. E rekwara nsị nduru shekel ise.Nʼafọ nke iri na anọ nke ọchịchị eze Hezekaya, Senakerib bụ eze Asịrịa, busoro obodo Juda niile e wusiri ike agha, merikwaa ha. Mgbe ahụ, Hezekaya chọrọ ụzọ ọ ga-esi mee udo, zie ozi zigara eze Asịrịa nʼobodo Lakish sị ya, “Emehiela m, biko, site nʼala m pụọ. Aga m akwụ gị ihe ọbụla ị chọrọ nʼaka m.” Eze Asịrịa sitere nʼaka Hezekaya eze Juda nara narị talenti ọlaọcha atọ, na iri talenti ọlaedo atọ.Mgbe e mesiri, mgbe Senakerib eze Asịrịa na ndị agha ya niile nọchibidoro Lakish, o zipụrụ ndị ọrụ ya gaa Jerusalem, ka ha jiri ozi a gaa maka Hezekaya, bụ eze Juda na ndị Juda niile ndị nọ nʼebe ahụ:Hezekaya bụkwa onye gbochiri mmiri iyi Gaihọn nʼakụkụ elu elu ya, gwuo olulu ebe mmiri ahụ si sọgharịa na-asọbata nʼakụkụ ọdịda anyanwụ nke obodo Devid. Ihe niile o mere gaara ya nke ọma.Nʼoge a, ndị agha eze Babilọn na-ebuso Jerusalem agha. Ha na-ebusokwa obodo ndị ọzọ nke nọgidere na-ebuso ha agha, nke bụ obodo Lakish na Azeka. Obodo ndị a bụ naanị obodo fọdụrụ nʼala Juda nke ndị agha Babilọn na-emeribeghị.Isi mmalite
E megharịrị ma mee ka ọ dị mkpụmkpụ site na Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Warfare: Attack and Penetration: The Breach; Warfare: Siege; Warfare: City Walls; Warfare: Water Supply under Siege; Fort, Fortification; Lachish; Nineveh, Ninevite*
E megharịrị site na Tyndale Open Bible Dictionary: a họọrọ isiokwu, mee ka ha dị mkpụmkpụ ma kọgharịa ha nʼokwu anyị (naanị akụkọ ihe mere, okike na ndụ kwa ụbọchị) ma, nʼasụsụ ndị ọzọ na-abụghị Bekee, igwe sụgharịrị ha. Ọrụ mbụ nke Tyndale House Publishers dị nʼefu na tyndaleopenresources.com.
