Àkójọ Ìmọ̀ › Ohun ìjà àti ogun
Ohun ìjà àti ogun
Odi ìlú àti ìdóti
Odi, ibodè, òkìtì ìdóti, òòlù ogun àti ihò abẹ́ ilẹ̀ · ìdóti Lakiṣi láti ọwọ́ Asiria, 701 Ṣ.K.
Ọ̀pọ̀ ìlú ló wà lórí òkè, lẹ́yìn odi tí ó ní ilé ìṣọ́, yàrà tàbí gẹ̀rẹ̀gẹ̀rẹ̀ olókè níwájú, àti ibodè oníyàrá púpọ̀ tí ó ní ìlẹ̀kùn wúwo tí a fi irin bò. Hasori, Megido àti Geseri, ìlú tí Solomoni tún kọ́, ní odi “casemate” onípele méjì tí ó ní yàrá nínú — gẹ́gẹ́ bí ìṣirò ọjọ́ àtọwọ́dọ́wọ́, èyí tí àwọn awalẹ̀pìtàn kan ń jiyàn lé lórí. Àwọn olùkọlù lè fi àkàbà gun, wọ́n lè wa ihò abẹ́ ilẹ̀, tàbí kí wọ́n kó erùpẹ̀ jọ di òkìtì, kí wọ́n sì yí òòlù ogun gòkè dé ìdí odi, bí Joabu ti ṣe ní Abeli-Beti-Maaka (2 Samuẹli 20:15). Tàbí kí wọ́n yí ìlú náà ká kí ebi lè pa á: Samaria dúró fún ọdún mẹ́ta. Nítorí náà, àwọn ìlú ń dáàbò bo omi wọn — Hesekiah gbẹ́ ihò kan tí ó gùn ní nǹkan bí mítà 533 la àpáta já láti mú orísun Gihoni wá sínú Jerusalẹmu.
Ìdóti tí a mọ̀ jùlọ ní àkókò náà ni ti Lakiṣi, tí Sennakeribu ti Asiria gbà ní ọdún 701 Ṣ.K. Àwọn àwòrán gbígbẹ́ ààfin rẹ̀ ní Ninefe, tí ó wà ní British Museum báyìí, fi àwọn tafàtafà àti òòlù ogun tí ń kọlu hàn, àwọn olùgbèjà tí ń ju ògùṣọ̀ iná, àti àwọn ènìyàn tí ń jáde ní ibodè pẹ̀lú ẹrù wọn. Ní ibẹ̀, àwọn awalẹ̀pìtàn rí òkìtì ìdóti Asiria tí a fi òkúta tò jọ, òkìtì ìdènà kan nínú ìlú, àti ọgọọgọ́rùn-ún orí ọfà àti òkúta kànnàkànnà.
Àwọn ẹsẹ pàtàkì
Wọ́n wá, wọ́n sì dó tì Ṣeba ní Abeli-Beti-Maaka, wọ́n sì mọ odi ti ìlú náà, odi náà sì dúró ti odi ìlú náà, gbogbo ènìyàn tí ń bẹ lọ́dọ̀ Joabu sì ń gbìyànjú láti wó ògiri náà lulẹ̀.Ìyàn ńlá sì mú ní ìlú Samaria; wọ́n dúró tí ì tó bẹ́ẹ̀ tí a fi ń ta orí kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ kan ní ọgọ́rùn-ún ìwọ̀n fàdákà àti ìdámẹ́rin òsùwọ̀n kábù imí ẹyẹlé, fún ìwọ̀n fàdákà márùn-ún.Ní ọdún kẹrìnlá tí Hesekiah jẹ ọba, Sennakeribu ọba Asiria kọlu gbogbo ìlú olódi ti Juda ó sì pa wọ́n run. Bẹ́ẹ̀ ni Hesekiah ọba Juda sì ránṣẹ́ yìí sí ọba Asiria ní Lakiṣi, wí pé, “Mo ti ṣẹ̀, padà lẹ́yìn mi: èmi yóò sì san ohunkóhun tí ìwọ bá béèrè lọ́wọ́ mi.” Ọba Asiria sì bu fún Hesekiah ọba Juda ọ̀ọ́dúnrún (300) tálẹ́ǹtì fàdákà àti ọgbọ̀n tálẹ́ǹtì wúrà.Lẹ́yìn ìgbà tí Sennakeribu ọba Asiria àti gbogbo àwọn ogun rẹ̀ ń gbógun sí Lakiṣi. Ó rán àwọn ìjòyè rẹ̀ sí Jerusalẹmu pẹ̀lú iṣẹ́ yí fún Hesekiah ọba Juda àti fún gbogbo àwọn ènìyàn Juda tí ó wà níbẹ̀:Hesekiah ni ó dí ojú ìṣúra apá òkè ti orísun Gihoni. Ó sì gbe gba ìsàlẹ̀ sí ìhà ìwọ oòrùn ìlú ńlá ti Dafidi. Ó ṣe àṣeyọrí rere nínú gbogbo ohun tí ó dáwọ́lé.Nígbà tí ogun ọba Babeli ń bá Jerusalẹmu jà, àti gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè tí ó kù ní Juda, Lakiṣi, Aseka; àwọn nìkan ni ìlú olódi tí ó kù ní Juda.Orísun
A mú un bá a mu, a sì ké e kúrú láti Tyndale Open Bible Dictionary · CC BY-SA 4.0
Tyndale Open Bible Dictionary © 2023 Tyndale House Publishers · CC BY-SA 4.0 — Warfare: Attack and Penetration: The Breach; Warfare: Siege; Warfare: City Walls; Warfare: Water Supply under Siege; Fort, Fortification; Lachish; Nineveh, Ninevite*
A mú un bá a mu láti Tyndale Open Bible Dictionary: a yan àwọn àpilẹ̀kọ, a ké wọn kúrú, a sì tún wọn sọ ní ọ̀rọ̀ ara wa (ìtàn, ìṣẹ̀dá àti ìgbésí ayé ojoojúmọ́ nìkan), àti ní àwọn èdè yàtọ̀ sí Gẹ̀ẹ́sì, ẹ̀rọ ló túmọ̀ wọn. Iṣẹ́ àkọ́kọ́ ti Tyndale House Publishers wà lọ́fẹ̀ẹ́ ní tyndaleopenresources.com.
