Sultan Ottoman bụ Mehmed nke Abụọ weghaara Constantinople mgbe ọnọchibido ihe dị ka izu asaa gasịrị, kwụsị Alaeze Ukwu Byzantine, akụkụ ikpeazụ nke Alaeze Ukwu Rom. Ndị ọkà mmụta Griik, ụfọdụ bu akwụkwọ ochie e ji aka dee, kwagara Itali.
Ọba akwụkwọ ihe ọmụma › Nʼoge ahụ nʼụwa
ihe dị ka AD 1454–1455 · Mainz, Jamanị
Gutenberg bipụtara Baịbụl
Na Mainz, Johannes Gutenberg na ndị ya na ha rụkọrọ ọrụ ji mkpụrụ edemede ígwè a na-ebugharị ebugharị bipụta Baịbụl Latin, nʼakwụkwọ ukwu abụọ nwere ihe dị ka peeji 1,280. E mere ihe dị ka mbipụta 180, nʼelu akwụkwọ na nʼelu akpụkpọ nwa ehi; 49 ka dị, zuru oke maọbụ otu akụkụ. Nʼoge na-adịghị anya, mbipụta akwụkwọ mere ka Baịbụl, na akwụkwọ ụdị ọbụla, dị ọnụ ala nke ukwuu.
Jen 1:1–5
Na mmalite Chineke kere eluigwe na ụwa. Ụwa bụ ihe na-enweghị ụdịdị ọbụla, bụrụkwa ihe tọgbọrọ nʼefu. Ọchịchịrị gbara nʼelu ogbu mmiri dị omimi. Mmụọ nke Chineke na-erugharị nʼelu ogbu mmiri ahụ. Mgbe ahụ Chineke kwuru sị, “Ka ìhè dị,” ìhè dịkwara. Chineke hụrụ na ìhè ahụ mara mma. Ọ kpara oke nʼetiti ìhè na ọchịchịrị. Chineke kpọrọ ìhè ahụ Ehihie, kpọọ ọchịchịrị ahụ Abalị. Uhuruchi dị, ụtụtụ dịkwa. Ọ bụrụ ụbọchị nke mbụ.Nʼotu oge ahụ nʼụwa
Ibipụta akwụkwọ site nʼosisi a pịrị apị adịlarị ọtụtụ narị afọ na China, Korea ejirila mkpụrụ edemede ígwè bipụta akwụkwọ tupu 1400. Na Europe, Gutenberg jikọtara igwe mbipụta, mkpụrụ edemede ígwè a kpụrụ nʼụdị aka na ink nwere mmanụ. Baịbụl ya bụ nnukwu akwụkwọ mbụ e bipụtara na Europe site na mkpụrụ edemede a na-ebugharị. Nke a bụ ụwa nke etiti narị afọ nke 15.
Gris na RomỌdịda Constantinople29 Mee AD 1453
Ebe ndị ọzọMkpụrụ akwụkwọ ọhụrụ maka KoreaAD 1446
Eze Sejong nke Joseon bipụtara mkpụrụ akwụkwọ ọhụrụ maka asụsụ Korea, nke a na-akpọ Hangul taa, ka ndị nkịtị nwee ike ịmụta ịgụ na ide ihe. Nʼụdị ya mbụ, o nwere mkpụrụ akwụkwọ 28; a na-eji 24 taa.
ChinaỤgbọ mmiri akụAD 1405–1433
Ọchịagha ụgbọ mmiri Zheng He duru njem asaa nke nnukwu “ụgbọ mmiri akụ” nke usoro ndị eze Ming gafee Oke Osimiri India, ruo Arebia na Ọwụwa Anyanwụ Afrịka. Mgbe 1433 gasịrị, njem ndị ahụ kwụsịrị, ụlọeze ahụ hapụkwara oke osimiri.
AmerịkaMachu Picchuihe dị ka AD 1450
Nʼelu ugwu Andes nke Peru, onye ọchịchị Inca bụ Pachacuti mere ka e wuo ụlọ ubi nʼelu ugwu: Machu Picchu, nwere mgbidi nkume a dabara nke ọma na mkpọda ala e mere maka ihe ọkụkụ. Ndị Spain achọtaghị ya.
IndiaVijayanagaraAD 1336–1646
Na ndịda India, Alaeze Ukwu Vijayanagara chịrị site na nnukwu obodo nwere ụlọ chi, ahịa na ọwa mmiri, Hampi nke taa. Onye ozi Peshịa bịara nʼafọ 1443 dere na ọ hụbeghị maọbụ nụ maka ebe dị otu a.
Ebe ndị ọzọGreat Zimbabweihe dị ka AD 1100–1450
Na ndịda Afrịka, obodo nkume Great Zimbabwe, nwere mgbidi gbagọrọ agbagọ ruru mita 11 nʼịdị elu e wuru na-enweghị ciment, na-azụ ahịa ọlaedo na ọdụ enyi na ụsọ Oke Osimiri India. Ka ọ na-erule ihe dị ka 1450, a na-ahapụ ya.
