ENIAC, otu nʼime kọmputa eletrọnik mbụ maka ọrụ niile, ka e gosiri na Philadelphia nʼọnwa Febụwarị 1946. Ọ jupụtara nnukwu ọnụ ụlọ, jiri ihe dị ka vacuum tube 18,000, ma nwee ike ịgbakọ ọnụọgụgụ 5,000 nʼotu sekọnd.
Ọba akwụkwọ ihe ọmụma › Nʼoge ahụ nʼụwa
AD 1946–1947 · Ọgba ndị dị nso na Qumran, nʼakụkụ Osimiri Nwụrụ Anwụ
Nchọpụta Akwụkwọ Mpịakọta nke Osimiri Nwụrụ Anwụ
Ndị Bedouin na-azụ anụ chọtara ite ndị nwere akwụkwọ mpịakọta nʼime otu ọgba dị nso na Qumran. Ka ọ na-erule 1956, ọgba iri na otu enyela iberibe nke ihe dị ka akwụkwọ 900 e ji aka dee nʼetiti ihe dị ka 250 BC na AD 68. Ha nwere akụkụ nke akwụkwọ ọbụla nke Baịbụl Hibru belụsọ Esta, na akwụkwọ mpịakọta Aịzaya zuru oke nke dị ihe dị ka puku afọ ochie karịa mbipụta ọbụla a maara tupu mgbe ahụ.
Aịz 40:1–8
Kasịenụ ndị m obi, kasịenụ ha obi, ka Chineke gị kwuru. Were nwayọọ gwa Jerusalem okwu, gwa ya; na ụbọchị ọjọọ ya niile agwụla, na a kwụzuola ụgwọ mmehie ya niile, na o sitela nʼaka Onyenwe anyị nata ụgwọ ọrụ karịrị okpukpu abụọ nke mmehie ya niile. Otu onye na-eti mkpu sị, “Dozienụ ụzọ nye Onyenwe anyị nʼime ọzara, meenụ ka ụzọ atụliri atụli guzozie kwem nʼime ọzara nye Chineke anyị. A ga-eme ka ndagwurugwu ọbụla dị elu, ugwu ọbụla na ugwu nta ọbụla ka a ga-emekwa ka ọ dị ala, ebe niile dị mkputamkpu ka a ga-eme ka o guzo kwem, meekwa ka ebe niile dị ndakoro ndakoro dịrị larịị. Nʼihi na a ga-ekpughepụ ebube Onyenwe anyị, mmadụ niile ga-ahụkọkwa ya nʼotu. Nʼihi na ọnụ Onyenwe anyị ekwuola ya.” Olu ahụ sịrị, “Tie mkpu!” Ma ajụrụ m sị, “Gịnị ka m ga-eti?” “Mmadụ niile dị ka ahịhịa, ikwesi ntụkwasị obi ha niile dịkwa ka okoko osisi ọhịa. Ahịhịa na-akpọnwụ, okoko osisi na-achanwụ, nʼihi nʼokuku ume nke Onyenwe anyị na-ekukwasị ya. Nʼezie, ahịhịa ka ndị mmadụ bụ. E, ahịhịa na-akpọnwụ, okoko na-achanwụkwa, ma okwu Chineke anyị na-eguzogide ruo mgbe ebighị ebi.”Nʼotu oge ahụ nʼụwa
Tupu nchọpụta a, akwụkwọ Hibru kacha ochie e ji aka dee a maara nke ọtụtụ akwụkwọ Baịbụl ka e depụtara ihe dị ka AD 900–1000. Akwụkwọ mpịakọta ndị a mere ka ndị ọkà mmụta tụnyere ederede ahụ nʼime puku afọ, ha hụkwara ma nkwekọrịta dị nso ma ọdịiche. Nchọpụta ahụ mere nʼafọ ndị sochiri Agha Ụwa nke Abụọ ozugbo. Nke a bụ ụwa nke ngwụcha afọ ndị 1940 na mmalite afọ ndị 1950.
AmerịkaỤbụrụ eletrọnikAD 1946
Ebe ndị ọzọỌgba LascauxAD 1940
Ndị nọ nʼafọ iri na ụma anọ na-enyocha oghere dị nʼakụkụ ugwu na ndịda ọdịda anyanwụ France chọtara ọgba Lascaux, nke e sere ịnyịnya, oke ehi, mgbada na anụmanụ ndị ọzọ nʼelu mgbidi ya ihe dị ka afọ 17,000 gara aga.
IjiptAkwụkwọ si Nag HammadiAD 1945
Ndị ọrụ ubi na-egwu ala nso Nag Hammadi nʼElu Ijipt chọtara ite nwere akwụkwọ iri na atọ e ji akpụkpọ kechie nʼasụsụ Kọptik, nke e depụtara na narị afọ nke 4. Ọtụtụ nʼime ederede ha, si nʼotu ndị Kraịst mbụ, efuola tupu mgbe ahụ; nʼime ha bụ Oziọma Tọmọs.
Ebe ndị ọzọỤgbọ osisi Kon-TikiAD 1947
Onye Norway bụ Thor Heyerdahl na ndị enyi ya ise ji ụgbọ osisi balsa Kon-Tiki mee njem ụbọchị 101 site na Peru ruo Polynesia, iji gosi na njem dị otu a ga-ekwe omume nʼoge ochie. Ọtụtụ ndị ọkà mmụta chere na ndị si Eshia biri Polynesia.
AmerịkaỊkọ afọ site na carbonAD 1949
Na Chicago, Willard Libby na ndị ya na ha rụkọrọ ọrụ gosiri otu e si akọ afọ osisi, ọkpụkpụ na akwa ochie site na carbon-14 dị nʼime ha. Nʼafọ 1951 o nwalere akwa linin si nʼọgba Qumran mbụ; afọ ya kwekọrọ na afọ ndị ọkà mmụta nyere akwụkwọ mpịakọta ndị ahụ.
Ebe ndị ọzọEriri abụọ gbagọrọ agbagọAD 1953
Na Cambridge, James Watson na Francis Crick, ji foto X-ray Rosalind Franklin sere na London, kọwara ọdịdị double helix (eriri abụọ gbagọrọ agbagọ) nke DNA, molekul na-ebu ihe nketa nʼihe ndị dị ndụ.
Ebe ndị ọzọElu ụwa29 Mee AD 1953
Tenzing Norgay na Edmund Hillary rutere nʼelu Ugwu Everest, ebe kacha elu nʼỤwa, ihe dị ka mita 8,849 karịa oke osimiri.
