Chrystus ukrzyżowany między dwoma łotrami (Trzy krzyże)

Rembrandt · 1653
National Gallery of Art, Waszyngton

Rembrandt wykonał tę dużą grafikę w 1653 roku, ryjąc linie wprost w miedzi igłą do suchej igły, która daje miękką, aksamitną czerń. Kilkakrotnie przerabiał płytę; w późniejszych stanach scena niemal całkiem tonie w ciemności. Ta odbitka jest sygnowana i datowana u dołu.

Snop światła pada na trzy krzyże. W dole żołnierz klęczy z szeroko rozłożonymi ramionami, kobiety osuwają się na ziemię po prawej, a gapie śpieszą się, by odejść.

Z tekstu

Jezus ukrzyżowany między dwoma złoczyńcami, „jednego po prawej, a drugiego po lewej stronie” (Ewangelia Łukasza 23,33)

„Ciemność ogarnęła całą ziemię” (Ewangelia Łukasza 23,44)

„A setnik, widząc, co się działo, chwalił Boga” (Ewangelia Łukasza 23,47)

Lud wracający do domów i kobiety z Galilei patrzące z daleka (Ewangelia Łukasza 23,48–49)

Od artysty

Światło padające prostymi snopami, jak na scenie oświetlonej z góry

Jeźdźcy z kopiami w mieszaninie wschodnich turbanów i europejskich strojów

Maria mdlejąca wśród towarzyszek – scena, którą malarze często dodawali

Pies biegnący na pierwszym planie

Szczegóły

Światło

Proste snopy światła spływają ze szczytu arkusza na wzgórze.

Na krzyżu

Jezus wisi w pełnym świetle, nad jego głową przybity napis.

Klęczący żołnierz

Pod krzyżem mężczyzna klęczy z szeroko rozłożonymi ramionami – setnik z relacji Łukasza.

Opłakujący

Kobiety osuwają się na ziemię; mężczyzna chwyta się obiema rękami za głowę.

Powrót do domu

Dwaj mężczyźni w turbanach schodzą ze wzgórza.

Sygnatura

„Rembrandt f. 1653”, wyryte w płycie.

Rembrandt van Rijn, Dutch, 1606–1669. National Gallery of Art, Washington (Rosenwald Collection, 1943.3.9115) · Drypoint on laid paper · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

Wersety

Łk 23:33A gdy przyszli na miejsce zwane Miejscem Czaszki, ukrzyżowali tam jego i złoczyńców, jednego po prawej, a drugiego po lewej stronie.

Łk 23:44–49A było około godziny szóstej i ciemność ogarnęła całą ziemię aż do godziny dziewiątej. I zaćmiło się słońce, a zasłona świątyni rozerwała się przez środek. Wtedy Jezus zawołał donośnym głosem: Ojcze, w twoje ręce powierzam mego ducha. Gdy to powiedział, skonał. A setnik, widząc, co się działo, chwalił Boga, mówiąc: Istotnie, to był sprawiedliwy człowiek. Także i wszyscy ludzie, którzy zeszli się na to widowisko, gdy zobaczyli, co się stało, bili się w piersi i zawracali. Wszyscy zaś jego znajomi stali z daleka, przypatrując się temu, również kobiety, które przyszły za nim z Galilei.