Golgotha — Lucas van Leyden

Golgotha

Lucas van Leyden · 1517
National Gallery of Art, Washington

Lucas van Leyden graveerde deze grote plaat, ongeveer 41 cm breed, in 1517. Ze toont Golgotha als een brede heuvel vol mensen, met de kruisen klein op de top.

Boven op de heuvel staan drie kruisen, met ladders en rouwenden aan hun voet. Beneden komen en gaan mensen: ruiters rijden langs een weg, een vrouw zit met een baby, een kind speelt met een hond. Vooraan maken soldaten ruzie om een kledingstuk, een van hen met getrokken mes.

Uit de tekst

“kruisigden zij Hem aldaar, en de kwaaddoeners” (Lukas 23:33)

“En verdelende Zijn klederen, wierpen zij het lot” (Lukas 23:34)

De krijgsknechten namen Zijn klederen; “De rok nu was zonder naad, van boven af geheel geweven” (Johannes 19:23)

Van de kunstenaar

De kruisiging ver weg, de menigte dichtbij — zoals in zijn Ecce homo van 1510

Ruiters, een vrouw met een baby, een kind met een hond

Een ruzie met messen om het kledingstuk

Details

De drie kruisen

Klein en ver weg op de heuveltop.

Het kledingstuk

Soldaten maken er ruzie om, een mes getrokken.

Ruiters

Ruiters op de weg langs de heuvel.

Een vrouw en een baby

Ze zit op een rots en houdt een baby vast.

Lucas van Leyden, Netherlandish, c. 1489/94–1533. National Gallery of Art, Washington (Rosenwald Collection, 1943.3.5630) · Engraving · NGA Open Access: "Images of these works are available free of charge for any use, commercial or non-commercial, under Creative Commons Zero (CC0)." (NGA open data: published_images.csv openaccess = 1)

De verzen

Luc 23:33–34En toen zij kwamen op de plaats, genaamd Hoofdschedel plaats, kruisigden zij Hem aldaar, en de kwaaddoeners, den een ter rechter zijde en den ander ter linker zijde. En Jezus zeide: Vader, vergeef het hun; want zij weten niet, wat zij doen. En verdelende Zijn klederen, wierpen zij het lot.

Joh 19:23–24De krijgsknechten dan, als zij Jezus gekruist hadden, namen Zijn klederen, (en maakten vier delen, voor elken krijgsknecht een deel) en den rok. De rok nu was zonder naad, van boven af geheel geweven. Zij dan zeiden tot elkander: Laat ons dien niet scheuren, maar laat ons daarover loten, wiens die zijn zal; opdat de Schrift vervuld worde, die zegt: Zij hebben Mijn klederen onder zich verdeeld, en over Mijn kleding hebben zij het lot geworpen. Dit hebben dan de krijgsknechten gedaan.