Heilige hiërarch Gregorius de Theoloog, aartsbisschop van Constantinopel.

Gregorius werd omstreeks 329 geboren bij Nazianze in Cappadocië; zijn vader, ook Gregorius, werd door de invloed van zijn moeder Nonna bisschop van de stad. Hij studeerde in Caesarea, Alexandrië en Athene, waar hij de onafscheidelijke vriend van Basilius de Grote werd. Hij verlangde naar een stil leven van gebed en studie, maar zijn vader wijdde hem bijna met geweld tot priester, en Basilius maakte hem bisschop van Sasima, een klein poststation dat hij een stoffige kruising noemde en dat hij nooit werkelijk bestuurde.

In 379 werd hij naar Constantinopel geroepen, waar de arianse partij alle kerken in handen had, en predikte in een kleine kapel die hij Anastasia noemde, ‘Opstanding’. Daar hield hij zijn vijf Theologische Redevoeringen over de Drie-eenheid, die hem de naam ‘de Theoloog’ bezorgden. In 381 zat hij enige tijd het Tweede Oecumenisch Concilie voor, trad toen af van de zetel en ging naar huis, naar Cappadocië, waar hij gedichten schreef tot zijn dood omstreeks 389–390.