Hiëromartelaar Gregorius, bisschop, verlichter van Groot-Armenië

Gregorius de Verlichter (ca. 257–ca. 331) is de stichter van de Armeense Kerk. Volgens de overlevering had zijn vader een Armeense koning gedood, en werd de zuigeling Gregorius het land uit gebracht en als christen opgevoed in Cappadocië. Later keerde hij terug en diende de zoon van de koning, Tiridates III. Toen Gregorius weigerde aan de godin Anahit te offeren, liet de koning hem in een put werpen, waar hij volgens de overlevering jarenlang leefde.

Tiridates had de non Hripsime, de abdis Gajane en hun metgezellen laten doden, zevenendertig vrouwen in totaal. Toen de koning ziek werd, werd Gregorius uit de put bevrijd en genas hij hem. De koning en het hof werden gedoopt, en Armenië werd de eerste staat die het christendom aannam, traditioneel in 301. Gregorius werd het eerste hoofd van zijn Kerk; de kalender dateert zijn dood omstreeks 335.