Paring Martir Gregorio, obispo, tagapagliwanag ng Dakilang Armenia

Si Gregorio ang Tagapagliwanag (c. 257–c. 331) ang nagtatag ng Simbahang Armenyo. Ayon sa tradisyon, pinatay ng kaniyang ama ang isang haring Armenyo, at ang sanggol na si Gregorio ay inilabas sa bansa at pinalaking Kristiyano sa Capadocia. Kalaunan ay bumalik siya at naglingkod sa anak ng hari, si Tiridates III. Nang tumanggi si Gregorio na maghandog sa diyosang si Anahit, ipinahagis siya ng hari sa isang hukay, kung saan, sabi ng tradisyon, nabuhay siya sa loob ng maraming taon.

Ipinapatay ni Tiridates ang madreng si Hripsime, ang abadesang si Gayane at ang kanilang mga kasama, tatlumpu't pitong babae sa kabuuan. Nang magkasakit ang hari, pinalaya si Gregorio mula sa hukay at pinagaling siya. Ang hari at ang korte ay bininyagan, at ang Armenia ang naging unang estado na tumanggap ng Kristiyanismo, ayon sa tradisyon noong 301. Si Gregorio ang naging unang pinuno ng Simbahan nito; itinatakda ng kalendaryo ang kaniyang kamatayan c. 335.