Het Laatste Avondmaal

Lucas van Leyden · 1521
The Cleveland Museum of Art

In 1521 graveerde Lucas van Leyden een passiereeks van veertien piepkleine platen, elk ongeveer 11,5 cm hoog. Dit is de eerste. Hij zet de twaalf discipelen dicht om de tafel en laat het licht van achter Christus komen.

Jezus zit achteraan in een gloed van licht. De jonge discipel Johannes leunt tegen Hem aan, slapend of rustend. Op de schotel ligt een lam. Vooraan schenkt een discipel wijn in en houdt een ander een kom voor.

Uit de tekst

“dat een van ulieden Mij zal verraden” (Johannes 13:21)

De discipel die Jezus liefhad, was “aanzittende in den schoot van Jezus” (Johannes 13:23)

“De discipelen dan zagen op elkander, twijfelende” (Johannes 13:22)

Van de kunstenaar

Een lam op de schotel — de paasmaaltijd, zoals schilders haar toonden

Een discipel die wijn inschenkt en een broodmand vooraan

Licht dat zich achter Christus verspreidt

Details

Jezus

Hij zit achteraan in een gloed van licht.

Johannes

De jonge discipel leunt tegen Hem aan.

De schotel

Een geroosterd lam op de schotel.

Inschenken

Een discipel schenkt wijn uit een kan.

Lucas van Leyden, Netherlandish, 1494–about 1533. The Cleveland Museum of Art (Dudley P. Allen Fund, 1923.55.1) · Engraving · Cleveland Museum of Art Open Access: Collection API record "share_license_status": "CC0" (Creative Commons Zero, https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).

De verzen

Joh 13:21–26Jezus, deze dingen gezegd hebbende, werd ontroerd in den geest, en betuigde, en zeide: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, dat een van ulieden Mij zal verraden. De discipelen dan zagen op elkander, twijfelende, van wien Hij dat zeide. En een van Zijn discipelen was aanzittende in den schoot van Jezus, welken Jezus liefhad. Simon Petrus dan wenkte dezen, dat hij vragen zou, wie hij toch ware, van welken Hij dit zeide. En deze, vallende op de borst van Jezus, zeide tot Hem: Heere, wie is het? Jezus antwoordde: Deze is het, dien Ik de bete, als Ik ze ingedoopt heb, geven zal. En als Hij de bete ingedoopt had, gaf Hij ze Judas, Simons zoon, Iskariot.