Grootmartelaar Procopius

Procopius kwam uit Aelia (Jeruzalem) en heette volgens zijn Leven eerst Neanias en was een Romeinse officier die onder Diocletianus naar Alexandrië werd gestuurd. Onderweg zou hij een stralend kruis hebben gezien en een stem hebben gehoord; hij nam de naam Procopius aan, sloeg de afgodsbeelden in het huis van zijn moeder kapot en weigerde het bevel van de gouverneur te offeren. Het Leven zegt dat soldaten die hem hadden gadegeslagen, en een groep edelvrouwen, ook met hem ter dood werden gebracht.

Historisch meldt Eusebius van Caesarea, een tijdgenoot, dat Procopius, een lezer en exorcist uit Aelia, de eerste martelaar van Palestina was, in 303 onthoofd in Caesarea nadat hij weigerde een plengoffer voor de keizers te brengen, waarbij hij een regel van Homerus aanhaalde: ‘laat er één heerser zijn’.