Hieromęczennik Korneliusz, setnik (I w.)

Korneliusz był rzymskim setnikiem kohorty italskiej stacjonującej w Cezarei, którego historię opowiada rozdział 10 Dziejów Apostolskich. Człowiek bogobojny, hojnie obdarowujący ubogich, miał według tego tekstu otrzymać widzenie nakazujące mu posłać po Piotra, a Piotr przyszedł i ochrzcił go wraz z domownikami, jako pierwszego nawróconego z pogan odnotowanego w tej księdze.

Jego dalsze życie znane jest z żywota, który opowiada Dymitr z Rostowa. Mówi on, że udał się do miasta Skepsis w Azji Mniejszej, gdzie namiestnik Demetriusz mu groził; gdy trzęsienie ziemi zwaliło świątynię Zeusa, jak mówi żywot, żona i syn Demetriusza zostali ocaleni, a Demetriusz i wielu innych przyjęło chrzest. Korneliusz zmarł tam i został pochowany w pobliżu zrujnowanej świątyni; jego relikwie odnaleziono znacznie później.